شعر، قادين شاعيرلر و فئمينيزم | ایواز طاها

بير چوخ ميللت‌­لر کيمي، بيزيم تاريخيميز ده کيشي­‌لرين اويلاغي­‌دير. دوغرودور، دده قورقوددا،  اصلي­‌کرم­ده و عباس­‌گولگزده  قادين سؤيلم‌لریيله قارشيلاشيريق. آمما بو اوجقاردير. اوجقار دئيه‌نده بير داها وورغولاماق ايسته‌ميريک کي، أسکی عرب‌لر قيز اوشاق‌لاريني ديري ديري باسديريرديلار. و یا داها اؤنجه‌لری خاطیرلاماق ایسته‌میریک. حئمورابي قانون‌لاريندا دئييليردي: «بير کيشي، هانسي‌سا آريستوکرات کيشي‌نين قيزيني دؤيه‌رک اؤلدورسه او کيشي‌نين اؤزو …

More

تمامت‌خواهی‌ها سیاست را ناممکن می‌کند | ایواز طاها

نامه‌ای سرگشاده‌ به خانم‌ها و آقایان عبدالکریم سروش، داریوش آشوری، رضا براهنی، داریوش شایگان، محمد مجتهد شبتری، سید محمد خاتمی، شیرین عبادی، رامین جهان‌بیگلو، بابک احمدی، مصطفا ملکیان، کریم مجتهدی، مراد فرهاپور، صادق زیبا کلام، آرش نراقی، مجید محمدی، ماشاءالله شمس‌الواعظین، یوسف عزیزی بنی‌طرف، محبوبه عباسقلیزاده، علی مطهری، محمد قائد و سعید حجاریان. برخی اعضای …

More

فلسفه‌نین دؤرد تاریخی دؤنمی | دوغان اؤزلم | ایواز طاها

ایلک باخیشدا فلسفه‌نین یالنیز موطلق‌لر دوزه‌لییینده گزیندییی گؤرونور. باشقا سؤزله، بیرچوخ‌لاری فلسفه‌نین زامانسیزلیغا سارماندیغینی گومان ائدیرلر. لاکین بو یالنیز بیر آرزودور. گئرچک فلسفه أن یاخین زامان و مکانا باغلی سورولارا تپکی‌لردن باشلانیر. بونون اوچون آلمان مکانی‌نین فلسفه دقیقه‌سیندن سؤز آچماق اولار، فلسفه‌نین ایسه آذربایجان دقیقه‌سی باره‌ده یالنیز سوسماق اولار. اؤرنه‌یین، ائرنئست کاسیرئرین “سیمگه‌سل بیچیم‌لرین فلسفه‌سی”[1] …

More

تانری و اینسان آدینا نیفرت یاغدیران اینسان‌لار “بیتکین ایسنان” دئییل، ماندئلادیر | ایواز طاها

ماندئلا غریبه شخصیت ایدی.  او، بعضی اوتوپیک اوخو‌ل‌لارین “بیکتین اینسان” آدلاندیردیقلاری وارلیغین اؤرنه‌یی ایدی؛ سوموت، پارلاق و جانلی اؤرنک. نیفرت آلووو و قودرت توتقوسوندان کئچمه‌سن گئرچک اینسانلیغا قوووشا بیلمزسن!  28 ایل اؤز آماج‌لاری اوغروندا آپارتاید رژیمی‌نین دوستاغی اولموش آدلیم بیر اؤنده‌رین، اؤز موخالیف‌لرینه قارشی قانلی دیوان توتماسی گؤزله‌نیلمز اولمازدی. بونا اونون هم حاققی چاتیردی، هم …

More

Bu, yalnız bir qəzet deyil, azadlıq ocağıdır

Azadlıq qəzetinin yenidən buraxılışı münasibəti ilə  Sayın Qənimət Zahid və Azadlıq qəzetinin dəyərli əməkdaşları! Sözsüz Azadlıq qəzeti bütün Azərbaycan türk xalıqının qurtuluş mübarizəsinin danışan dilidir. O, yalnız bəlli partiyaya bağlı bir qəzet deyil, xalqın səsidir. “Azadlıq” gerçək anlamda özgürlük ocağıdır. Məncə “Azadlıq” probleminin kökündə təkcə siyasi motivləri axtarmaq düzgün olmazdı. Burda daha dəhşətli bir problemlə qarşı-qarşıyayıq— …

More

يئرلي راديو و تلويزيون‌لارين جالاق ديلی | ایواز طاها

آذربايجان توركجه‌سينده وئريليش يايان یئرلی راديو و تلويزيون كانال‌لاري گئنللیک‌له يانليش دانيشيرلار. ديليميزين کورلانماسیندا بونلارين بوراخدیغی بؤيوک ائتکی دانيلماز‌دير. بو بيلگي آراج‌لاري، اوخوجو، دينله‌ييجي و گؤروجولرین بؤيوك كوتله‌سي ايله دیالوگدا اولدوقلارینی گؤز اؤنونه آلدیقدا، مسئله‌نين اؤنمي داها دا آرتير. گؤرونور، بئله بير آپاريجي مانعه‌دن يان كئچمك، ديلين آلین‌یازی‌سینا گؤز يومماقدان باشقا بیر آنلام داشيماياجاق‌دير. بیلیریک …

More

شیرکو بیکئس’دن دؤرد شعر | ایواز طاها

1 ماهنی‌لاریمدان گولو قوپارسالار بیر مؤوسیم اؤله‌جک سئوگینی آلسالار ایکی مؤوسیم اؤله‌جک چؤره‌یی سالسالار اوچ مؤوسیم اؤله‌جک. آنجاق اؤزگورلویو، منیم ماهنی‌لاریمدان اؤزگورلویو آلسالار ایل، بوتون ایل اؤله‌جک. 2 داغ شاعیردیر آغاج، قلم دوزن‌لیک، کاغیذ ایرماق، سطیر داش، نؤقطه و من شاشقینلیق علامتی! 3 گؤیون گؤزلری اؤنونده بولودو بولودون گؤزلری اؤنونده یئلی، یئلین گؤزلری اؤنونده یاغیشی …

More

ایتکین اؤلکه | ایواز طاها

انسان يالنيز ايتکين اؤلکه آختاريشيندا انسانلاشير. ياشامين آرخاسيندا حقيقي دنيا يوْخ‌دور بيليم حقيقتي بوُلور، اينجه‌صنعت ايسه گؤزه‌للييي يارادير. بونلاري دَييشيک ساليرکن ايش‌لرين گئديشي آخسايير. گؤزه‌للييي کشف اتئمه‌يه، حقيقتي ياراتماغا قالخيشيرکن يانليشليق باش وئرير. شعر بيليمين گؤره‌ويني اؤز اوٍزه‌رينه گؤتوٍرور، بيليم ايسه شعرين. هر شئي آيدين‌دير. گؤزه‌للييي قوْيوب، حقيقتي ياراتماق ايدئاليزمه قاپيلماق‌دير. گئرچک‌ليک‌له ايلگيسي اوْلمايان ذهني …

More

هايکو و ميستيک شعر | ایواز طاها

   اؤلمزليک، انساني  قيسا يوْلچولوغوندا باغرينا باسير. بیرینجیسی، کیتاب‌لاریمین بیریندن آلینمیش بو یازی، سانال اورتامین ساده‌لیک‌سئوه‌رلییی و دؤزومسوزلویونه اویغون گلمه‌یه بیلر. هابئله یازی‌نین فلسفه روحلو اولدوغونو گؤز اؤنونه آلاراق قاوراییشی چتین گؤرونه بیلر. ایکینجیسی، مدنیت باخانلیغی‌نین کیتاب‌لارا تحمیل ائتدییی یازیم قلاووزو (آلینما سؤزجوک‌لرین اولدوغو کیمی یازیلماسی) منیم  یازی اوسلوبوملا اویوشمور.    1. نسنه‌نين باغرینا باسیلماسان شعر …

More

مشکل تاريخي را با تصميم سياسي نمي‌توان حل کرد | گفتگو با رضا داوری

ایواز طاها: من هم شاگردی استاد عبدالکریم سروش را کرده‌ام، هم استاد رضا داوری را. سروش را خیلی بیشتر، داوری را خیلی کمتر، در حد فلسفه‌ی یونانی. و به نسبت شاگردی‌ام از هردو آگاهی‌های اندیشه‌ساز و حماقت‌سوز اندوخته‌ام. یک روز در انجمن حکمت و فلسفه از دکتر سروش پرسیدم: چرا دست از سر استاد داوری برنمی‌دارید. …

More

باليق بازاريندا كيتاب آزاري | ایواز طاها

باليق بازاري استانبولدا ان چوخ سئوديييم يئردير. يانيلمايين من اوشاقليقدان باليغا اؤيره‌­نمه‌ميشم. ائوده ايسه هردن كيريخاندا بارماق­‌لاريمي باليغين ياغينا باتيريرام. آمما بو بازارين منيم اوچون بونجا اؤنملي اولماسي، اورداكي كيتاب­‌لاردان گلير: ايكينجي­‌أل [دست دوم] كيتاب­‌لاردان. «تاكسيم»ي ايلك کز شعر سؤزجوک‌لرینده دويموشدوم: استانبولون بو نوستالژيك كوچه‌سيني. ترامواييني سونرالار گؤردوم. آمما بو «ايكينجي‌أل كيتاب ساتيش ائويني» هئچ …

More

سونرا يئر ديللندي | احمد شاملو | ايواز طاها

سونرا اوْ زامان يئر ديللندي؛  و اینسان، يورغون، يالقيز، دالغين، هانسي‌سا داشين اوستونده اوتورموشدو اؤز  ايش­ـ گوجوندون كورپئشمان. و ديله گلميش يئر، اونونلا بئله دانيشيردي: چؤره‌ك وئرديم سنه من؛ قويون‌لارينا، اينك‌لرينه آلاغ؛ و چؤره‌يينه قاتيق ائده‌جه‌يين گؤيرتي‌نين كؤيره‌ك يارپاق‌لاريني. اینسان: بيليرم­ــ دئدي. سونرا یئر سؤیله‌دي: چئشيدلي سس‌لرله سؤيله‌ديم سؤزومو سنه من: كولك‌له، بولاق‌لارين  داش‌لاردان جوشماسييلا، …

More

Şeir, qadın şairlər və feminizm | Eyvaz Taha

Bir çox millətlər kimi, bizim tariximz də kişilərin oylağıdır.  1 Feminizmi, gözəl qızların şeirini çirkin qızların şeirindən daha yaxşı başa düşmək kimi qavramasaq, şeir inqilabında önəmli dürtülərdən biridir. Çünkü burda “qadın”dan məqsəd, kişilərin yaşı ilə məşğul olan varlıqlar deyil, təməlçi bir gücdür. Bu güc pariarxal söyləmləri alt-üst etməklə, ədəbiyyat nəzəriyyələrini köklü dəyişikliyə uğradır. Şeirin bir …

More

ساغلام دیل | ایواز طاها

بو خيردا اثرده «معيار ديلين يارانماسينا شرايط ياراتماق»، ائله بیر دیلین چرچیوه‌سینده «اؤزگه ديل‌لردن آلينما سؤزجوك‌لر و ايصطيلاح‌لارا اويغون قارشيليق [معادل] تاپماق» يول‌لاريني آختاريرام. منجه بونلار ايندي اليفبادان داها آرتيق اؤنم داشييير.[1] اليفبا مسئله‌سي اوزه‌رينده بوندان آرتيق دايانماغي ندنسه بير جوره واخت ايتيرمك سانيرام. اوْتوز ايلده ح.م. ساوالانين «آپاردي سئل‌لر سارا‌يي» منظومه‌سيندن باشلاياراق، حميد نطقي[1]‌نين وارليقدا …

More

POSTMODERNİZM AZƏRBAYCANA GƏLMƏDƏN GETMƏK İSTƏYİR | Eyvaz TAHA

Həmid Herisçinin bir müsahibəsində gedən fikirlər və Azərbaycan təfəkkürünün problemləri Azərbaycanda təfəkkür problemi dərindir. Həmin problemin nəzəri mahiyyət daşımır, onun qığılçımları hər an gündəlik hayatımıza sıçrayır. Başqa sözlə, düşüncə probleminin həyatın obyektiv sahəsi olan və toplumun gerçəkəlşəməsinin şərti sayılan “siyaysət”də də özünü göstərir.[1] Məsələnin kökü rasionallıqdadır. Belə ki, bizdə rasionallığın axsaqlığından dolayı siyasəti üç fenomen …

More

پوست‌مودئرنیزم آذربایجانا گلمه‌دن گئتمک ایسته‌ییر | ایواز طاها

آذربایجان جومهورییتینده دوشونجه سورونو درین‌دیر. بو سورون یالنیز سوموت اؤزه‌للیک داشیمیر، اونون قیغیلجیم‌لاری هر آن گونده‌لیک یاشامیمیزا دا سیچراییر. باشقا سؤزله، اونون ائتکیسی یاشامین اوبیئکتیو آلانی اولان و توپلومون گئرچکلشمه‌سی‌نین شرطی ساییلان “سیاست”ده ده اؤزونو گؤستریر. مسئله‌نین کؤکو ایسه اوسساللیقدادیر. اوسساللیغین [عقلانیتین] آخساقلیغی اوزوندن “سیاست” اوچ فئنومئن‌له یئر دییشدیریر: چوروک أخلاقی ده‌یرلندیرمه‌لر، أیلنجه و پولیس …

More

آنارشیست اولماق ایسترمی‌سینیز؟ | حانیفی ماجیت | ایواز طاها

ماکس ائشتیرنئرین (1806-1856)  باخیشیندا اؤزلوک و اؤزگورلوک ماکس ائشتیرنئرين اؤزگورلوک آنلاييشي، بعضي دوشونرلرين ايفاده ائتديیي کيمي، موطلق اؤزگورلویون عرشه قالدیریلماسی دئمک دئییل. و یا أساسن یاشام طبيعتي‌نين موطلق اؤزگورلویه ايمکان وئرمه‌ديیي دوشونجه‌سينه سؤیکنمیر. اصلينده بوردا اوستو اؤرتولمک ايسته‌نیلن مسئله، ائشتیرنئرين دوشونجه‌سینده “اؤزگورلوک و اؤزلوک” آنلاييش‌لاری‌نین بیربیریندن سئچیلمه‌سی‌دیر. ائشتیرنئر، اؤزگورلویو، بوتون محدودلاشديرمالارين يوْخلوغو آلامیندا ساوونور. آنجاق …

More

تاريخ‌چي‌نين سوچو | پاواوْ پاويسيج | چئویرن: ایواز طاها

قوْرخو حؤكم سوٍره‌ن زامان‌لار، كوتله‌وي  ياخالامالار گوٍنده‌ليك وظيفه كيمي قارشييا قويولدو. چوخ‌واخت بو ايشه گئجه‌لر قاتلاشيرديلار. اوٍزوـ اؤرتولو ياراقلي بؤلوک­‌لر [دسته‌لر]، قاپيني دؤيه‌ره‌ك ائو يييه‌سينه، گؤزو يوخولو حالدا پالتاريني گئيينمه‌سيني أمر ائديرديلر. سوْنرا اوْنو شهرين هر يئرينده گؤبه‌لك كيمي بيتمكده اولان خيرداجا زيندان‌لارا آپاريرديلار. گوزه‌تچي‌لر بعضَن بوٍتون عايله اوٍيه­لريني بيرگه ياخالايير، اؤزلرييله آپاريرديلار؛ بؤيوٍك ننه‌ني …

More