نئجه یازاق: “اونا دوشونمک” یوخسا “اونو دوشونمک” | ایواز طاها

بو جومله‌لرین هانسی دوزگون‌دور: «​اونا دوشونورم.» یوخسا «اونو دوشونورم.» “دوشونمک” سؤزو گونئیده بعضن یانلیش جومله قورولوشوندا ایشله‌نیر.  بو فعلی ایسم، هم آذربایجان تورکجه‌سینده (ایضاحلی لوغت)، هم ده ایستانبول تورکجه‌سینده (تورکجه سؤزلوک) ایکینجی واریانتا اویغون اولاراق ایشلنمیشدیر: «اونو دوشونورم.» ـــ​ فهله و ضیالی‌لاریمیز آنجاق جبهه‌نی دوشونورلر. (م. ایبراهیموو) ـــ ایندی کامال نه ائده‌جه‌یینی دئییل، نئجه ائده‌جه‌یینی …

More

نئجه یازاق: یازی‌لارینیزی گؤزللشدیرمکدن قورخمایین! | ایواز طاها

ساده یول‌لارلا یازینیزی گؤزللشدیره بیلرسینیز. بو یول‌لارین بیری دورغو ایشاره‌لرینه [سجاوندی علامت‌لره] رعایت ائتمک‌دیر. مقصدیم ویرگول، نؤقطه، نؤقطه‌ویرگول، سورو ایشاره‌سی و دیرناق‌آراسی کیمی علامت‌لری یئرلی یئرینده ایشلتمک‌دیر. آنجاق منیم آماجیم بوندان دا ساده‌دیر. * «نؤقطه، ویرگول» کیمی دورغو ایشاره‌لرینی اؤزوندن قاباقکی سؤجوزیه یاخین یازین، اونلاردان سونراکی سؤزو فاصیله‌لی یازین. ــ بئله یازمایاق: یاشار ، فولیا …

More

نئجه یازاق: “ده، دا” سؤزدن آیری یازیلمالی‌دیر، یاخین، یوخسا بیتیشیک‌می؟

ـــ کیتابدا يازيلميشدي. [در کتاب نوشته شده بود.] ـــ کیتاب دا يازيلميشدي. [کتاب هم نوشته شده بود.] گؤروٍندويو کيمي يوخاريداکي ايکي جمله­‌نين يازيليشي عيني دئييل، آنلام­‌لاري دا فرقله­‌نير. بو اوْرادان ايره­‌لي گلير کي، آذربايجان توٍرکجه‌سينده نئچه جوٍره «ده/ دا» واردير: بيرينجي: أک رولونو اويناييرسا، يعني فارسجا «در» آنلاميندا گئديرسه، اؤزوٍندن قاباقکي سؤزجوٍيه بيتيشر: اوْتاقدا [در …

More

ديل اینسان‌لارا یاشام، تانري‌لارا ایسه آد باغيشلايير! | ایواز طاها

۱. دیلین اؤزه‌رک [خودبسنده] وارلیغی واردیر. او، یالنیز دوشونجه‌نین ایفاده آراجی دئییل، یالنیز اینسان‌لار آراسیندا اۆنسیت قوللوقچوسو دئییل. گله‌نک‌سل دیلچیلیکده، دیل‌له دوشونجه ایلگیسی ایکینجی‌سی‌نین خئیرینه یوزولموشدو. آنالیتیک فلسفه و چاغداش دیلیچیلیک بو باخیشی چوخدان آرخادا قویموشدور. بوردان آشیری سونوج چیخاراراق دیلی دیل اوچون قابارتماق ایسته‌میریک. پراتیک سویه‌ده، دیلی دیل اوچون گلیشدیرمک  آبسورددور. تکجه آبسورد دئییل، …

More

دوشونجه یوخسوللوغوموزون یانیلغی‌لار گراماتیکاسی (ایچلیک) | ایواز طاها

بیز دیل و دوشونجه‌میزی عینی زاماندا گلیشدیرمه‌لی، تنقید سوزگجیندن کئچیرمه‌لیییک. آنالیتیک فلسفه‌دن باشلایاراق دیلین اؤنمی قاباردیلدی. حتتا فلسفه‌نین دیلین چات‌لاریندا یارانماسی باره‌ده فیکیرلر سسلندی. بونون اوچون، من اؤنم باخیمیندان دیل‌له دوشونجه‌‌یه بیر گؤزله باخیرام.   سؤزسوز، باشقا اولوس‌لار کیمی بیزیم ده دوشونجه طرزیمیزده یانلیشلیق‌لار وار. بو سهولری یالنیز منطیق‌ده‌کی یانیلغی [مغالطه، پارالوژیزم] قورال‌لارینا سؤیکه‌نه‌رک اوزه …

More

پورنوکراتیيا – فاحیشه‌‌لرین حاکیمیتی | بوریس آکونین | چئویرن: نامیق حسینلی | رئداکته: ایواز طاها

بو سؤزه [پورنوکراتیيا سؤزونه] وورولموشام. آنلامی “فاحیشه‌‌لرین حاکیمیتی” دئمک‌دیر. من اونونجو یوزایللییین تاریخینی اوخوياندا (بو منه ایندی اوزه‌رینده ایشله‌دیییم بیر لايحه اوچون گره‌کلی‌دیر) قاباق‌لار اوتاندیغیمدان اوستوندن کئچدیییم بو معجزه‌‌وی تئرمینه تاخیلیب قالدیم. پورنوکراتیا Pornocrazia – خریستیان کیلسه‌سی تاریخینده قوتسال سلطنتین آغلاسیغماز روشوت و ایيرنج أخلاقسیزلیق‌لا خیرتده‌يه قده‌ر چیرکلندییی دؤنم‌دیر. روماداکی کئشیش‌لرین مؤحتشم حاکیمیتین ائتکیسی ایله …

More

فوتبال ترجمان سیاست اینجایی است | ایواز طاها

1.  چند روزی در رسانه‌ی خودخوانده‌ی ملی جشن برپا بود. جشن باخت تیم فوتبال به آرژانتین. روز قبل از باخت یکی از بازیکنان در اظهاراتی نژادپرستانه گفته بود: «مسي بهترين بازيکن دنياست… واقعا به تنهايي نمي‌توان او را مهار کرد، دور از ذهن است اما نژاد آريايي داريم که همواره نشان داده‌اند قدرت بالايي دارند …

More

درباره ی نامه ی سرگشاده ی ایواز طاها | محمد بابایی

 نامه سرگشاده استاد ایواز طاها، در خصوص سخنان اخیر اعضاء فرهنگستان زبان فارسی، به روشنفکرانی چون دکتر سروش و رضابراهنی و محمد قائد و داریوش آشوری ، بسیار بسیار خواندنی و مسئولانه است. من همیشه معتقد بودم و هستم که آینده سرزمین عزیز ما ایران ، از شهرهائی چون تبریز و سنندج رقم نخواهد خورد. …

More

شعر، قادين شاعيرلر و فئمينيزم | ایواز طاها

بير چوخ ميللت‌­لر کيمي، بيزيم تاريخيميز ده کيشي­‌لرين اويلاغي­‌دير. دوغرودور، دده قورقوددا،  اصلي­‌کرم­ده و عباس­‌گولگزده  قادين سؤيلم‌لریيله قارشيلاشيريق. آمما بو اوجقاردير. اوجقار دئيه‌نده بير داها وورغولاماق ايسته‌ميريک کي، أسکی عرب‌لر قيز اوشاق‌لاريني ديري ديري باسديريرديلار. و یا داها اؤنجه‌لری خاطیرلاماق ایسته‌میریک. حئمورابي قانون‌لاريندا دئييليردي: «بير کيشي، هانسي‌سا آريستوکرات کيشي‌نين قيزيني دؤيه‌رک اؤلدورسه او کيشي‌نين اؤزو …

More

تمامت‌خواهی‌ سیاست را ناممکن می‌کند | ایواز طاها

  نامه‌ای سرگشاده‌ به خانم‌ها و آقایان عبدالکریم سروش، داریوش آشوری، رضا براهنی، داریوش شایگان، محمد مجتهد شبتری، سید محمد خاتمی، شیرین عبادی، رامین جهان‌بیگلو، بابک احمدی، مصطفا ملکیان، کریم مجتهدی، مراد فرهاپور، صادق زیبا کلام، آرش نراقی، مجید محمدی، ماشاءالله شمس‌الواعظین، یوسف عزیزی بنی‌طرف، محبوبه عباسقلیزاده، علی مطهری، محمد قائد و سعید حجاریان. _______________________________ …

More

فلسفه‌نین دؤرد تاریخی دؤنمی | دوغان اؤزلم | ایواز طاها

ایلک باخیشدا فلسفه‌نین یالنیز موطلق‌لر دوزه‌لییینده گزیندییی گؤرونور. باشقا سؤزله، بیرچوخ‌لاری فلسفه‌نین زامانسیزلیغا سارماندیغینی گومان ائدیرلر. لاکین بو یالنیز بیر آرزودور. گئرچک فلسفه أن یاخین زامان و مکانا باغلی سورولارا تپکی‌لردن باشلانیر. بونون اوچون آلمان مکانی‌نین فلسفه دقیقه‌سیندن سؤز آچماق اولار، فلسفه‌نین ایسه آذربایجان دقیقه‌سی باره‌ده یالنیز سوسماق اولار. اؤرنه‌یین، ائرنئست کاسیرئرین “سیمگه‌سل بیچیم‌لرین فلسفه‌سی”[1] …

More

تانری و اینسان آدینا نیفرت یاغدیران اینسان‌لار “بیتکین ایسنان” دئییل، ماندئلادیر | ایواز طاها

ماندئلا غریبه شخصیت ایدی.  او، بعضی اوتوپیک اوخو‌ل‌لارین “بیکتین اینسان” آدلاندیردیقلاری وارلیغین اؤرنه‌یی ایدی؛ سوموت، پارلاق و جانلی اؤرنک. نیفرت آلووو و قودرت توتقوسوندان کئچمه‌سن گئرچک اینسانلیغا قوووشا بیلمزسن!  28 ایل اؤز آماج‌لاری اوغروندا آپارتاید رژیمی‌نین دوستاغی اولموش آدلیم بیر اؤنده‌رین، اؤز موخالیف‌لرینه قارشی قانلی دیوان توتماسی گؤزله‌نیلمز اولمازدی. بونا اونون هم حاققی چاتیردی، هم …

More

Bu, yalnız bir qəzet deyil, azadlıq ocağıdır

Azadlıq qəzetinin yenidən buraxılışı münasibəti ilə  Sayın Qənimət Zahid və Azadlıq qəzetinin dəyərli əməkdaşları! Sözsüz Azadlıq qəzeti bütün Azərbaycan türk xalıqının qurtuluş mübarizəsinin danışan dilidir. O, yalnız bəlli partiyaya bağlı bir qəzet deyil, xalqın səsidir. “Azadlıq” gerçək anlamda özgürlük ocağıdır. Məncə “Azadlıq” probleminin kökündə təkcə siyasi motivləri axtarmaq düzgün olmazdı. Burda daha dəhşətli bir problemlə qarşı-qarşıyayıq— …

More

يئرلي راديو و تلويزيون‌لارين جالاق ديلی | ایواز طاها

آذربايجان توركجه‌سينده وئريليش يايان یئرلی راديو و تلويزيون كانال‌لاري گئنللیک‌له يانليش دانيشيرلار. ديليميزين کورلانماسیندا بونلارين بوراخدیغی بؤيوک ائتکی دانيلماز‌دير. بو بيلگي آراج‌لاري، اوخوجو، دينله‌ييجي و گؤروجولرین بؤيوك كوتله‌سي ايله دیالوگدا اولدوقلارینی گؤز اؤنونه آلدیقدا، مسئله‌نين اؤنمي داها دا آرتير. گؤرونور، بئله بير آپاريجي مانعه‌دن يان كئچمك، ديلين آلین‌یازی‌سینا گؤز يومماقدان باشقا بیر آنلام داشيماياجاق‌دير. بیلیریک …

More

شیرکو بیکئس’دن دؤرد شعر | ایواز طاها

1 ماهنی‌لاریمدان گولو قوپارسالار بیر مؤوسیم اؤله‌جک سئوگینی آلسالار ایکی مؤوسیم اؤله‌جک چؤره‌یی سالسالار اوچ مؤوسیم اؤله‌جک. آنجاق اؤزگورلویو، منیم ماهنی‌لاریمدان اؤزگورلویو آلسالار ایل، بوتون ایل اؤله‌جک. 2 داغ شاعیردیر آغاج، قلم دوزن‌لیک، کاغیذ ایرماق، سطیر داش، نؤقطه و من شاشقینلیق علامتی! 3 گؤیون گؤزلری اؤنونده بولودو بولودون گؤزلری اؤنونده یئلی، یئلین گؤزلری اؤنونده یاغیشی …

More

ایتکین اؤلکه | ایواز طاها

انسان يالنيز ايتکين اؤلکه آختاريشيندا انسانلاشير. ياشامين آرخاسيندا حقيقي دنيا يوْخ‌دور بيليم حقيقتي بوُلور، اينجه‌صنعت ايسه گؤزه‌للييي يارادير. بونلاري دَييشيک ساليرکن ايش‌لرين گئديشي آخسايير. گؤزه‌للييي کشف اتئمه‌يه، حقيقتي ياراتماغا قالخيشيرکن يانليشليق باش وئرير. شعر بيليمين گؤره‌ويني اؤز اوٍزه‌رينه گؤتوٍرور، بيليم ايسه شعرين. هر شئي آيدين‌دير. گؤزه‌للييي قوْيوب، حقيقتي ياراتماق ايدئاليزمه قاپيلماق‌دير. گئرچک‌ليک‌له ايلگيسي اوْلمايان ذهني …

More

هايکو و ميستيک شعر | ایواز طاها

   اؤلمزليک، انساني  قيسا يوْلچولوغوندا باغرينا باسير. بیرینجیسی، کیتاب‌لاریمین بیریندن آلینمیش بو یازی، سانال اورتامین ساده‌لیک‌سئوه‌رلییی و دؤزومسوزلویونه اویغون گلمه‌یه بیلر. هابئله یازی‌نین فلسفه روحلو اولدوغونو گؤز اؤنونه آلاراق قاوراییشی چتین گؤرونه بیلر. ایکینجیسی، مدنیت باخانلیغی‌نین کیتاب‌لارا تحمیل ائتدییی یازیم قلاووزو (آلینما سؤزجوک‌لرین اولدوغو کیمی یازیلماسی) منیم  یازی اوسلوبوملا اویوشمور.    1. نسنه‌نين باغرینا باسیلماسان شعر …

More

مشکل تاريخي را با تصميم سياسي نمي‌توان حل کرد | گفتگو با رضا داوری

ایواز طاها: من هم شاگردی استاد عبدالکریم سروش را کرده‌ام، هم استاد رضا داوری را. سروش را خیلی بیشتر، داوری را خیلی کمتر، در حد فلسفه‌ی یونانی. و به نسبت شاگردی‌ام از هردو آگاهی‌های اندیشه‌ساز و حماقت‌سوز اندوخته‌ام. یک روز در انجمن حکمت و فلسفه از دکتر سروش پرسیدم: چرا دست از سر استاد داوری برنمی‌دارید. …

More

باليق بازاريندا كيتاب آزاري | ایواز طاها

باليق بازاري استانبولدا ان چوخ سئوديييم يئردير. يانيلمايين من اوشاقليقدان باليغا اؤيره‌­نمه‌ميشم. ائوده ايسه هردن كيريخاندا بارماق­‌لاريمي باليغين ياغينا باتيريرام. آمما بو بازارين منيم اوچون بونجا اؤنملي اولماسي، اورداكي كيتاب­‌لاردان گلير: ايكينجي­‌أل [دست دوم] كيتاب­‌لاردان. «تاكسيم»ي ايلك کز شعر سؤزجوک‌لرینده دويموشدوم: استانبولون بو نوستالژيك كوچه‌سيني. ترامواييني سونرالار گؤردوم. آمما بو «ايكينجي‌أل كيتاب ساتيش ائويني» هئچ …

More

اؤزنه [سوژه] / نسنه [اوْبژه]

بيليمين٭ باشليجا اؤزه­‌للييي «عينيت»­دير. بو نه دئمک­دير؟ انگليسجه ojectivity دئييلن بير سؤز وار. بونا رسمي ديلده   «اوْبيئکتيوليک» دئييلير، فارسجادا ايسه «عينيت». هر کس بللي مئتودلا بير مسئله­ني چؤزمک ايسته­يرکن، باشقا انسان‌لارين چاتديغي نتيجه­يه چاتيرسا عينيته قوْووشموش اوْلور. آيري‌آيري يئرلرده، هانسي زاماندا اوْلورسا اوْلسون، کيمسه سويون نئچه درجه­ده قايناديغيني يوْخلاماق ايسته­سه، «يوٍز» درجه ايله قارشيلاشاجاق. بو …

More

سونرا يئر ديللندي | احمد شاملو | ايواز طاها

سونرا اوْ زامان يئر ديللندي؛ و اینسان، يورغون، يالقيز، دالغين، هانسي‌سا داشين اوستونده اوتورموشدو اؤز  ايش­ـ گوجوندون كورپئشمان. و ديله گلميش يئر، اونونلا بئله دانيشيردي: چؤره‌ك وئرديم سنه من؛ قويون‌لارينا، اينك‌لرينه آلاغ؛ و چؤره‌يينه قاتيق ائده‌جه‌يين گؤيرتي‌نين كؤيره‌ك يارپاق‌لاريني. اینسان: بيليرم­ــ دئدي. سونرا یئر سؤیله‌دي: چئشيدلي سس‌لرله سؤيله‌ديم سؤزومو سنه من: كولك‌له، بولاق‌لارين  داش‌لاردان جوشماسييلا، …

More