ایواز طاهانین “سیمگه‌سل دونیا/جهان نمادین” باشلیقلی چیخیشی

اسفند آیی‌نین 6-سیندا شهید مدنی آذربایجان بیلیم یوردوندا آنا دیلی گونو موناسیبتی ایله مراسیم کئچیریلدی. بو مراسیمده ایواز طاها “سیمگه‌سل دونیا/جهان نمادین” باشلیغی آلتدا چیخیش ائتدی. طاهانین نظرینجه اسکی فلسفه‌ده گئرچکلیک و دوشونجه‌نین (ذهنین و دونیانین) ایلگی‌لری موباحیثه موضوعسودور، آمما ایییرمینجی عصردن دیل ده دؤره‌یه‌یه گیریر و بیر D اوچلویو یارانیر: “دیل، دوشونجه و دونیا”. …

به چه دلیل تأکید بر زبان مادری رهایی‌بخش است | ایواز طاها

به این موضوع می‌توان از دریچه‌ی تنگ ناسیونالیستی نزدیک شد، اما من در پرتو ماهیتِ رهایی‌بخشِ امرِ سیاسی به آن می‌نگرم و با کلمات سخن می‌گویم. به گفته‌ی ژلینک، کسی که دیگر سخن نمی‌گوید ممکن است بی‌درنگ مرتکب قتل شود. ظاهرن در کشوری که زبان رسمی‌اش فارسی است نوشتن به این زبان باید طبیعی‌ترین کنش …

Essensiyalizm və Damğa | Eyvaz Taha

Essensiyalizm və ya özçülük ne deməkdir? Onun totalitarizmlə necə bir ilgisi vadır? Özçülüyə inan şəxs niyə pluralizmə inanan bilməz? Damğa və ya yarlıq nə deməkdir? Damğa hansısa bilgini ehtiva edir, yoxsa güc strukturlarının bəlli bir kəlməyə yüklədikləri məna salxımıdır? Eyvaz Taha bu suallara cavab verir.

“confirmation” سؤزونون دوغما قارشیلیغی

آزردیکت سایتیندا “confirmation” سؤزونون دوغما قارشیلیغینی آختاردیم. بیر چوخ دیل‌لردن دؤغمالاشمیش کلمه گلدی اما دوغما دیل‌دن یادلاشدیریلمیش هئچ بیر سؤز گلمه‌دی: اساس ثبوت فاکت دلیل تصدیق ائتمه راتیفیکاسیا ائدیلمه تصدیقلنمه تصدیقلمه تصدیق سؤزجویون آنلام‌لاری سیراسیندا هئچ اولماسا بون‌لار دا گله بیلردی: دوغرولاما دوغرولانما ساغلاملاشدیرما وورغولاما وورغولانما اونایلاما دیلده باشقا دیل‌لرله مدنی موبادیله‌یه قارشی دئییلم، یابانچی …

İnadla yabançılaşdırma | Eyvaz TAHA

Azerdict saytında “confirmation” sözünün doğma qarşlığını axtardım. Bir çox dillərdən döğmalaşmış kəlmə gəldi amma doğma dildən yadlaşdırılmış heç bir söz gəlmədi: confirmation: əsas confirmation: sübut confirmation: fakt confirmation: dəlil confirmation: təsdiq etmə confirmation: ratifikasiya edilmə confirmation: təsdiqlənmə confirmation: təsdiqləmə confirmation: təsdiq Sözcüyün anlamları sırasında heç olmasa bunlar da gələ bilərdi: doğrulama doğrulanma sağlamlaşdırma vurğulama vurğulanma …

شعر | خسرو گلسرخی | ایواز طاها

منیم لیلام همیشه پنجره آرخاسیندا یوخویا دالیر دان سؤکولرکن قولسوز گله‌جه‌ییمی یاخشی آنلاییر، آنجاق منده آرتیق پنجره‌نی آچماغا بیر گوج یوخ. __________ لیلای من همیشه پشت پنجره می‌خوابد و خوب می‌داند که من سپیده‌دمان بدونِ دست می‌آیم و یارای گشودن پنجره با من نیست.

اعتذار محقق داماد از خشونت مقدس | ایواز طاها

مصطفی محقق داماد از نخستین استادانم در فلسفه است. من از همان آغاز احساس دوگانه ای درباره‌اش داشتم: شخصیت سیاسی‌اش مرا می‌راند، اما تسلطش به ساحت علمی خودش شیفته‌ام می‌کرد. با اينهمه، رئیس اسبق سازمان بازرسی کل کشور به مرور رویکردی دموکراتیک یافت و در سیمایی انساندوستانه و اخلاق‌مدارانه در عرصه‌ی اجتماع ظاهر شد. وی …

شاه، خرافه و جایگاه خالی دموکراسی | ایواز طاها

رضا پهلوی چندی پیش در سالگرد 21 آذر به جای آنکه از جنایت کتابسوزان در آذر 1326 متأسف باشد، باز هم به گفتمان منسوخ نجات آذربایجان توسط پدر تاجدارش چنگ زد. اینجا البته موضوع بحث چیز دیگری است. وی مثل همیشه از فضل پدر گفت. گرچه بخشی از ادعاها بی‌وجه نبود، اما شاهزاده چیزی را …

ایییرمی یانوار، سووئت تابوتونا سون میخ | ایواز طاها

1990-جی ایل یانوارین ایییرمیسینه کئچن گئجه آراز رادیوسوندان قارا خبرلر گلمه‌یه باشلادی. باکی ایشغالینا دیره‌نه‌رک شهید دوشموش اینسان‌لار باره‌ده خبرلر دمیر سرحدلری نئجه آشیردی؟ سووئت [شوروی] قوشون‌لاری باکیداکی اؤتوروجولری [فرستنده‌لری] سوسدورسالار دا، خبرلری شوشاداکی اؤتوروجولردن دینله‌ییردیم؛ آغیر نویزلار ایچینده. باشقا بیر قایناق، وئرلیش‌لرینی مونخئندن یایان آزادلیق رادیوسو ایدی. بو رادیو ساواش آلانینا سوروکلنمیش باکی اهالیسی‌نین …

نژادگرایی انعکاسی | ایواز طاها

یورگن هابرماس در ۱۹۹۰ ابراز نظر کرد که جمهوری‌های “جدایی‌طلب”ی چون اسلوونیا یا کرواسی به حد کافی از جوهر دموکراتیک برای ادامه‌ی بقا در مقام دولت‌های مستقلِ مدرن، برخوردار نیستند. و از این طریق یک کلیشه را بیان کرد: تنها صرب‌ها موجودیت قومی دارای جوهره‌ی کافی برای تشکیل دولتی از آن خود هستند. در اینجا …

بیر وورکشاپ و ایکی چیخیش

تبریزده ایکی چیخیش و بیر وورکشاپی گئرچکلشدیرمک اوچون منه ایمکان یاراندی. وورکشاپ 21 دی تاریخینده خط سوم درنه یی نین دعوتی و سایین اولکر اوجقار، رسول اسمعلیلیان و مرتضی طوسینین زحمتی و ٱمه یی سایه سینده گئرچکلشدی. “دوشونجه آفتلری” باشلیغی آلتیندا کئچیریلمیش بو وورکشاپدا ایکی موضوع اینجه لندی: 1. “یارلیق و اؤزچولوک/ برچسب و ذاتگرایی” …

“نؤقطه‌لی ویرگول” | ایواز طاها

بؤیوک حکیم جاواد هیئت‌‌ عؤمرونون سون آی‌لاریندا بیر کیتاب اوزه‌رینده ایشله‌ییردی. ائله محض او زامان‌لار اونون گونده‌لیک زیارتی منه قیسمت اولدو. باکیدا ایکی اوچ آی سورن بو گؤروش‌لرین آماجی حکیمین حاضیرلادیغی برتراند راسل‌ین “غرب فلسفه تاریخی”نین رئداکته‌سی ایدی. آذربایجان جومهورییتی بیلیم‌یورد‌لاری‌نین بیری بو ایشی منه تاپشیرمیشدی. بو گوروش‌لرده من حکیمدن دفعه‌لرله خاطیره‌لرینی قلمه آلماسینی ریجا …

حسن روحانی و فیلترینگ

حسن روحانی میگوید: “اجازه نخواهم داد دست وزیر ارتباطات روی دکمه‌ی فیلترینگ برود”. حالا همین وزیر از جیب مردم برای پیشرفته ترین فیلترینگ هزینه کرده که در نتیجه آن گردش آزاد اطلاعات مسدود و بستر مجازی بسیاری از مشاغل مختل شده است. مصداق واقعی وعده های توخالی و تخریب اموال عمومی این نیست؟

روحانی میگوید اعتراض حق مردم است

روحانی میگوید اعتراض حق مردم است اما با شیوه درست. سوال این است: به رغم اصل 27 قانون اساسی، حکومت تا به حال به کدام گردهمایی اعتراضی مسالمت آمیز اجازه و یا مجوز برگزاری داده است؟ دو سال پیش در روز زبان مادری درخواست مجوز برگزاری مراسمی را نه در خیابان، که در یک سالن …

آن کارگر روزمزد شاخص است یا معاون استاندار | ایواز طاها

یکی از دوستان می‌نویسد: «انتصاب مهندس بهمن حسین‌زاده به عنوان سرپرست معاونت هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منابع استانداری نشان دهنده اهمیت [دادن] استاندار اردبیل به فعالان اصلاح‌طلب در چارچوب شایسته‌سالاری است. آقای حسین‌زاده برخاسته از خانواده‌ای شاخص و شرافتمند است و از نیروهای میانه‌رو اصلاح‌طلب به‌شمار می‌رود.» ما با ماهیت این انتصاب کاری نداریم، …

بیداری از خواب جزمی | ایواز طاها

بیداری از خواب جزمی درباره ی گذشته تاریخی سرزمین های خلافت شرقی را با شکی غزالی‌وار آغاز کردم. با بدبینی به منش فلسفه‌ستیزی‌اش، و هماوردی پیروزمندانه‌اش در مقابل جریان عقلگرای زمانه‌اش. پیش از آنکه حتی بدانم این مرد وارسته خود به چیز شک کرده است. وقتی شکی فراگیر ولی به مراتب سطحی‌تر از غزالی را …

مجهول فعل‌لر سورونو | ایواز طاها

مجهول فعل‌لر آوروپا دیل‌لری‌نین ائتکیسی ایله دیلیمیزده چوخ واخت یئرسیز ایشله‌نیر. مجهول فورمالارین فارسجادا گئنیش ایشلنمه‌سی ده پروبلئمین کؤک‌لرینی داها درینلشدیریر.   ــ پرئزیدئنت طرفیندن معین اولونموش هئیت. یوخاریداکی جومله ده بیلینمیر پرئزیدئنت هئیتی اؤزو معین ائدیب، یوخسا معین ائتدیریب؟ جومله‌نی بو بیچیمده آیدینلاشدیرماق فارسجادا مومکون دئییل. چونکی فارس دیلینده بعضی فعل‌لرین تأثیرلی [متعدّی] فورماسی …

نئجه یازاق: جومله‌لره دوزه‌لیش (1) | ایواز طاها

بیر موًددت اؤنجه دوست‌لارین بیری توپلومسال شبکه‌لرده یازمیشدی: «صمد بو گونون تاریخینده، دنیاسین دئیشیب! صمد آذربایجانین عزیز و صداقتلی اوغلی، آذربایجانین اوره ینده یئر آلیب. صمدین یولی خالقین یولی صمدین یولی دواملی اولسون: آنا دیلینده مدرسه – اولمالیدی هر کسه.»   بو متنه بئله‌ بیر دوًزه‌لیش وئرمک اولار: ــ بو گونون تاریخینده > بئله بیر …

Biz “Daxil olmaq” yerinə “girmək”dən utanırıqmı? | Eyvaz Taha

Güney Azərbaycanın ədəbi dilndə böyük canlanma var. Bu gedişdə dillə yeterincə tanışlığın yoxluğundan dolayı geniş yanlışlıqlar buraxılır. Bunun üçün Güney yazarları Respublikanın rəsmi dilini dəqiq oxumalıdırlar. Güney dil baxımından Quzeyə möhtacdır. Ancaq bizdə müsbət məqam da var–təntəli dildən uzaqlaşmaq. Biz Az tvnin yarı Rus, yarı Fars türkcəsini qullanmaqdansa doğma sözlərə üstünlük veririk. “Daxil olmaq” yerinə …

“داخیل اولماق” یئرینه “گیرمک”دن اوتانیریق‌می؟ | ایواز طاها

گونئی آزربایجانین أدبی دیلینده بؤیوک جانلانما وار. بو گئدیشده دیلله یئترینجه تانیشلیغین یوخلوغوندان دولایی گئنیش یانلیش‌لیق‌لار بوراخیلیر. بونون اوچون گونئی یازارلاری رئسپوبلیکا‌نین رسمی دیلینی دقیق اوخوما‌لیدیرلار. گونئی دیل باخیمیندان قوزئیه مؤحتاج‌دیر. آنجاق بیزده موًثبت مقام دا وار–طنطنه‌لی دیلدن اوزاقلاشماق. بیز آذ تی‌و‌ی‌نین یاری روس، یاری فارس تورکجه‌سینی قوللانماقدانسا دوغما سؤزلره اوًستونلوک وئریریک. “داخیل اولماق” یئرینه …

“کیملیک‌چی سیاست…” حاققیندا رأی سورغوسو

بوندان اؤنجه بیر کیتابیم سانال اورتامدا [مجازی فضادا] یاییلمیشدی. کیتابین آدی “کیملیک‌چی سیاست باره‌سینده پاتولوژیک تئزلر“دیر [تئزهایی آسیب‌شناختی در باره‌ی سیاست‌های هویتی]. کیتاب، آدیندان بللی اولدوغو کیمی، پاتولوژیک ماهیت داشیییر. بونون اوچون اوندا گئدن سهولر اوخوجو کوتله‌سینه ایسته‌نیلمز ائتکی بوراخا بیلر. مقاله‌نین منیم اوچون حیاتی اؤنم داشیدیغینا گؤره، سایین فیکیرداش‌لارین تنقیدی باخیشینی اؤیرنمک ایسته‌ییرم.   …

خرد در برابر یورش خردستیز | ایواز طاها

در جریان آخرین مسابقه‌ی تیم تراکتور در فصل ۹۳-۹۴ اتفاقی افتاد که به شکلی قابل اجتناب بود. فرض اول بر آن است که توطئه‌ای در کار بود تا سپاهان به جای تراکتور قهرمان لیگ شود. این فرض بی‌وجه نیست. اما تئوری توطئه اغلب زمانی تحقق می‌یابد که بصیرت و بینش انتقادی ما را از کار …

سیاسال [امر سیاسی]

“سیاسال” سؤزو صیفت اولسا دا اونو ایسم کیمی ده ایشله‌دیرلر. بو، اینگیلیسجه the political ایصطیلاحی‌نین قارشیلیغی‌دیر. آذربایجان تورکجه‌سینده ایندییه قده‌ر ایشلنمه‌میش بو تئرمینین (بوندان اؤنجه اونو بیر نئچه کز قوللانمیشام) ایستانبول تورکجه‌سینده قارشیلیغی “سیاسال”دیر، فارسجادا ایسه “أمر سیاسی”. “سياسال” تئرمینی گوج قورولوش‌لارينا (پوليس) قارشی اولدوغوندان آنلام قازانیز. و “سیاست” سؤزوندن ده فرقله نیر. سیاست اؤلکه‌نی …

یوروم: عاغیل عاغلیدان اؤتکون‌دور (6)

یوروم‌لار ایواز طاهانین کئچیمشده‌کی وئبلاگیندان آلینمیشدیر:   سید حیدر بیات: [“شرفخانه ساحیلی” باشلیقلی یازی باره‌ده] ۱۲ فروردین ۱۳۹۱ بیلیرسیز بیر آن همینگوی‌ین قوجا و دنیزینی آنیمساتدی بیله‌مه بو نثر! اما بارماق قویولان قونو او قدر آجی ایدی کی سطیرلری آتلایا آتلایا اوخودوم و ایندی بیر داها اوخوماغینا جسارتیم قالماییبدیر. __________________________ رسول آرانلی: [“شرفخانه ساحیلی” باشلیقلی …

یوروم: عاغیل عاغلیدان اؤتکون‌دور (5)

● سایین حسین مسلمی یازیر: سيزين گؤروشوز منه بير ايرانلى تورك اولاراق مباهات مايه سي دير. يالنيز بير شئى بو نئجه يازاقدا منيم اورگيمه ياپيشمير او دا نه كى سيزدن دولاييدير يوخ بير كلى مسئله دير [مسئله “نئجه یازاق: ایری (بزرگ) /أیری (کج)” باشلیقلی مطلبله باغلیدیر]: من ايصفاهان اوستانيندان رحمتلي دكتر هياتين قوردوغو اورتوقرافى سمينارلاريينين ايكيسينه …

غلامرضا أمانی‌نین خاطیره‌سینه | ایواز طاها

       اینسان توپلومون اینکیشافینا و سیاسی چئوره‌نی دییشدیرمه‌یه قالخیرشیرکن اؤزنه‌له‌شیر. بئله بیر اؤزنه‌نین بعضی اؤزه‌للیک‌لری اولمالی‌دیر؛ مثلن بیلیک، أخلاقی یاناشما، عقلانیت و دیره‌نیش روحو.  ‌فعالیت آپاریلاجاق آلاندا بیلیک‌لی اولماقدا هئچ بیر شوبهه یوخ. یوخسا سون مقامدا یانلیز جهالت ظولمه غلبه چالاجاق. آمما سون اوچ اؤزه‌للییه گلدیکده، دیره‌نیش روحو و أخلاقی یاناشما طرزی ایله …

بیز نئچه میلیونوق؟ | ایواز طاها

آذربایجان رئسپوبلیکاسیندا بللی بیر سوال آردیجیل تکرارلانیر. چوخ واخت مندن سورولان بیرینجی سوال بودور: «سیز گونئیده نئچه میلیون‌سونوز؟» بیر جاواب بودور: «جانیم من ایستاتیستیکا [آمار] اوزمانی دئییلم، فلسفه اوخویورام.» قارشی طرف دئییر: «هئچ اولماسا بیر تخمین ایره‌لی سوره بیلرسنیز کی!» دئیه‌نده «ایگیرمی میلیون»، قارشی طرف آجیقلانیر: «سیزده هئچ میللی روح یوخدور کی، اؤزونوزو آز گؤستریرسینیز.» …

سئچمه‌لر: گله‌نک، تبریز و باکی

گله­‌نک باجاسيندان باخاندا بونلاري گؤروروک: باکي، يوٍنگوللوکدن گؤيه ميللَنميش چرپلنگه [بادبادکه] اوخشايير، تبريز ايسه آغيرليقدان پاليچيغا اوتورموش گمي­يه.  قوزئي­ده آسقيراق گليرکن ساغلامليق دئمک، قاپي کانداريندا [آستاناسيندا] گؤروشمکدن چکينمک، گونون فالينا دريندن اينانماق آلداتماسين بيزي. بونلارين گله‌­نه‌­يه دخلي يوخ­دور، سووئت توتاليتاريزمي­‌نين تالاديغي ديني آيين‌­لرين يئرينده اوتورموش دئفورمه آيين­لردير بونلار. سونوج آيدين­دير: قوزئي­ده گله‌­نک بوشلوغو نه­ قده­ر …

قاتل آتنا نباید در ملأء عام اعدام میشد | ایواز طاها

برای مقابله با ناهنجاری‌ها و خشونت‌های اجتماعی، نمایش خشونت متقابل به آیینی عبادی تبدیل شده است. نمایشی که ناکارایی آن در مقابله با قاچاقچیان مواد مخدر عیان گشته است. برای عقب‌نماندن از این قافله قاتل آتنا در ملأ عام اعدام شد. تردیدی نیست که قاتل آتنا باید بگونه‌ای عادلانه مجازات میشد. اما چاره‌ی کار اعدام …