پیشه‌وری؛ بزرگی از اهالی فردا | ایواز طاها

        پیشه‌وری یکی از مردان بزرگ سرزمین‌های محصور بین کوه‌های قفقاز و خلیج بوده است. در جمهوری شوروی گیلان به رهبری میرزا کوچک‌خان وزارت خارجه را به عهده داشته، از رهبران بی‌بدیل چپ بوده، و رهبری یک نهضت رهایی‌بخش را به عهده گرفته بود. در برخورد با او از دو مخاطره باید …

نامه‌ی محرمانه به حداد عادل | ایواز طاها

جناب آقای حداد عادل رئیس محترم فرهنگستان زبان فارسی! برای روزآمد کردن زبان فارسی هزاران واژه ساخته‌اید. کاری پسندیده که هیچ زبانی بی‌پشتوانه‌ی آن قادر به ادامه‌ی حیات نیست. اما در ایران مردم صرفا به یک زبان تکلم نمی‌کنند، زبان‌های دیگری نیز هستند که نیازمند واژگان جدیداند. پس از اهدای دوازده الی شانزده هزار لغت …

از حلقه‌ی آدینه‌ی تبریز تا وضع موجود؟ | ایواز طاها

در نمایشگاه اخیر مطبوعات در تهران از اینکه تا این حد مطبوعات کم‌مایه در تبریز منتشر می‌شود، جاخوردم. مطبوعاتی اغلب مسکین، با زبانی الکن و محتوایی تکراری و رسمی. منطق انتشار اغلب آنها برایم نامعلوم است. نه آگهی درخوری دارند، نه خوانندگان زیادی و نه آوازه‌ای. صاحبان این مطبوعات به چه چیز مطبوعه‌شان می‌نازند؟ چیز …

ترامپ را رها کنیم و به زندگی برگردیم! ایواز طاها

بدون داشتن صلاحیت حرفه‌ای در تحلیل و آشنایی با جامعه‌ی امریکا، سرگرم شدن مردم با پدیده‌ی ترامپ، مثل سرگرم شدن نهادهای حکومتی با تار موی دختران است. این هردو سبب فراموش شدن مشکلات اصلی می‌شود: * در هیاهوی ترامپ فراموش می‌کنیم زندگی در کشوری را که یکی از غمگین‌ترین مردمان دنیا دارد؛ در آزادی مطبوعات …

یک عرب آریایی و ذوق‌زدگی مهاجرانی | ایواز طاها

تعدادی از ایرانیان در کنار آرامگاه منتسب به کورش مراسمی برگزار کردند. این حق هر شهروندی است. دولت با برگزارکنندگان این مراسم برخورد قهری کرد، این هم به معنای پایمال‌کردن حقوق شهروندی است. اما مسئله‌ی شایسته‌ی تأمل در این مراسم ماهیت برخی شعارهای ناپسند است که در واکنش فرهیختگانی چون عطاء الله مهاجرانی مغفول مانده …

جنایات جنگی در سوریه | ایواز طاها

در یک سایت اصلاح‌طلبی جمله‌ای درج شده که با همه‌ی بی‌اهمیتی‌اش نشانه‌ی دیدگاه‌پریشی با اهمیتی است. جمله این است: «مرکل حملات هوایی روسیه و سوریه علیه پناهگاه‌های تروریست‌ها در شرق حلب را غیرانسانی دانست.» از آن جهت این جمله را انتخاب کرده‌ایم که در سایتی درج شده که تقریبا موضع انتقادی به رژیم اسد دارد. …

صدای نامیرای دیگری | ایواز طاها

اینترنت ملی چیزی است در ردیف سیاست‌زدایی. برقراری نوعی سکوت پیشاسیاسی. خاموشی صداهای دیگر، استحاله‌ی کثرت‌ها در تک‌گویی آزاردهنده. 1. این چیز جدیدی نیست. جامعه این تک‌گویی را در شکل ناقص آن، به صورت انحصار رسانه‌های سمعی و بصری در دست حکومت، تجربه کرده‌است. این امر از طریق مصونیت بخشیدن به حاکمان، نتایج نامطلوبی داشته …

روزنامه‌ی شرق از فتیله هم پیش افتاد | ایواز طاها

روزنامه‌ی شرق در یک اقدام آگاهانه، با اتهام مغولی بودن، موجودیت زبان ترکی آذربایجانی را منکر شده است. به نظر می‌رسد تلاش‌های اخیر برای تدریس زبان ترکی، مرکزگرایان را برآن داشته که به یکسان‌سازی فروپاشیده جانی تازه ببخشند. شرق با چاپ یادداشتی در صفحه‌ی اول خود تحت عنوان «این زبان مغولی نیست»، زبان ترکی آذربایجانی …

“ایران” خویشاوند، “توران” بیگانه | ایواز طاها

اصطلاح غریبی هست به نام فرهنگ عمومي. اين فرهنگ اغلب به مدد برنامه‌ريزي از بالا، رسانه‌ها، نظام آموزش، و تزريق يارانه‌هاي فرهنگي گسترش يافته، و همچون ديگر ملیت‌ها، بر جامعه‌ي ترکان آذربايجانی نيز در قرن بيستم تحميل شده است. همزمان با حكومت رضا شاه و پيدايش نهادهاي جديدي چون مدارس و دانشگاه‌ها، پديده‌ي دولت-ملت بر …

از سیاحت جنگنده‌های روسی تا حمله به جرابلس | ایواز طاها

پس از صادق صبا بی‌بی‌سی فارسی به یک رسانه‌ی ضد ترکیه و تا حدودی طرفدار رژیم اسد تبدیل شده است؛ بر این بیفزایید نرمش در برابر روسیه و سخنگویی پ‌کا‌کا و ی‌پ‌گ را. نکته‌ی عجیب‌تر اینکه بی‌بی‌سی تحت مدیریت رزیتا لطفی لازم نمی‌بیند این ضدیت و آن طرفداری را در لفافه‌ی همیشگی بی‌طرفی بپوشاند. ۱. …

یک کلمه درباره‌ی ایراد گنجی بر سروش | ایواز طاها

اکبر گنجی که در مجادلات کلامی دهه‌ی شصت استاد عبدالکریم سروش و استاد رضا داوری درباره‌ی ماهیت غرب جانب سروش را گرفت، نوشته‌هایش خامدستانه و خشماگین بود. این امر با توجه به سن و سال و بضاعت علمی آن وقت گنجی چندان قبیح نبود. اما امروز که گنجی که پا به سن گذاشته و از …

اعدام‌های 67 و سکوت سنگین اصلاح‌طلبان | ایواز طاها

در سالگرد اعدام‌های دسته‌جمعی سال 67 نوار صدای آیت‌الله منتظری منتشر شده است. این سند مهم در رسانه‌های محافظه‌کار با سکوت و بی‌اعتنایی روبرو شده است. این امر تعجبی ندارد. وقتی که 20 الی 30 نفر در یک روز بدون کوچکترین توضیحی برای افکار عمومی اعدام می‌شوند و خبر آن را نه از این رسانه‌ها، …

نوریزاد، آپارتمان‌های سپاه و کودتا در ترکیه | ایواز طاها

  به عنوان یک اهل درد اغلب مطالب شما را می‌خوانم و از اینکه دشواری را وظیفه را بر دوش خود حمل می‌کنید تحسینتان می‌کنم و البته رنج هم می‌کشم. اما نکته‌ای انقادی هست که باید آن را بی‌مجامله، صریح و کوتاه عرض کنم. ارادتمند: ایواز طاها جناب نوریزاد با سلام! در آخرین مطلبتان تحت …

کودتا در ترکیه و آدامس افتخارات مُندَرِس | ایواز طاها

در خاورمیانه سه کشور هستند که از فیلم‌های سینمایی تا کافه‌ها و قلیان‌هایشان شباهتی با هم دارند: ترکیه، ایران و مصر. تلاش‌های احیاگرانه‌ی دینی و مبارزه برای برقراری دموکراسی در یک صد سال گذشته در هرسه کشور سابقه‌ی درازآهنگی دارد. جالب است که سید جمال الدین اسدآبادی، بازیگر اصلی ساحت احیا و تجدد، مخاطبان اصلی‌اش …

کودتا برای فراموش شدن کتاب من بود | ایواز طاها

دوستان نکته‌دان و ژرف‌اندیش ایرانی ما که در بال‌بال‌زدن پروانه‌ها نیز نشانه‌های توطئه را می‌یابند، دست بر قضا همیشه حرفشان درست از آب در‌می‌آید. مثلا چند سال پیش که کودکان درعا به هنگام بازگشت از مدرسه روی یک دیوار خرابه نوشتند: «ارحل بشار» (یعنی جناب بشار برو گم شو)، مثل روز روشن بود که مردم …

دعوت به عملیات انتحاری بیشتر | ایواز طاها

درباره‌ی کشتار در فرودگاه آتاتورک استانبول ۱. فریبرز رئیس دانا می‌گوید: “رجب دوسه تا اردنگی دیگر لازم دارد تا خلق ترک راحت شوند.” بی هیچ تعبیر و ابهامی معنای این سخن این است: “عملیات انتحاری بیشتری لازم است تا دولت ترکیه سقوط کند.” حال آنکه می‌دانیم هدف این عملیات، کشتار بی‌هدف بی‌گناهانی بوده است که …

صدای سرسام‌آورِ دیگری | ایواز طاها

در جوامع‌ استبداد زده‌، نوعي‌ سكوت‌ و آرامش‌ ظاهري‌ بر قرار است‌ كه‌ خرسندي‌ بخشِ ناچيزي‌ از جامعه‌ را موجب‌ مي‌شود. اين‌ رضايتمندان‌ عموما” گروه‌هايي‌ كوچكي‌ هستند كه‌ به‌ دليل‌ انسداد سياسي‌ و نبود رقابت‌ آزاد، صاحب‌ قدرت‌ حداكثري‌ شده‌اند. اين‌ رضايت‌ اغلب‌ تحت‌ تاثير نظرگاه‌ ايدئولوژيك‌، شخص‌ را در موضع‌ حقانيت‌ قرار ميدهد و …

سایت شخصی‌ام قربانی ستیز با “دیگری” | ایواز طاها

  سایت شخصی من چندی است مغضوب نهاد فیلتیرینگ شده است. این سایت مراجعان محدودی داشت مثل بیشتر سایت‌های شخصی. رویکرد من به مسائل بر مخاطبانم روشن است. رویکردی مبتنی بر عقلانیت انتقادی بدور از تخریب دیگری. و این البته شامل تاب آوردن و احترام به دوستان کینه‌توزی است که بیش از دشمن مکار شخصیتم …

جوک؛ سوپاپ اطمینان | ایواز طاها

جوک سوپاپ اطمینان جامعه‌ی مستأصل است. جامعه‌ آزادی می‌خواهد، با گستاخی خفقان را نشانش می‌دهند که ببین مرغوبترین نوع آزادی این است. دموکراسی می‌خواهد، استبداد را به عنوان متعالی‌ترین مردم‌سالاری نشانش می‌دهند. از محور مقاومت می‌گویند، محور مقاومت در برابر دشمن. ولی همین محور که تا به تا حال به تعداد انگشتان دو دست شهروندان …

ما انکار شما را پشت سر گذاشته‌ایم | ایواز طاها

۱. بار دیگر بخشی از سیاست تبعیض نژادی رسانه‌ی خودخوانده‌ی ملی از لای قبایش بیرون افتاد. این دونده‌ی تنبل و مدعی، روزگاری به دلیل نابودی قهری رقیبان‌اش، نبض افکار عمومی را تا حدودی در دست داشت و چندان فعال ما یشا بود که گمان می‌کرد همیشه اوضاع بر وفق مرادش خواهد بود. تا جایی که …

حوثی‌ها، عدن و کودتا علیه انقلاب

حوثی‌ها دیروز آخرین پایگاه خود در عدن را از دست دادند و برای تلافی آن شهر را به توپ بستند. همجواری توپخانه و شهر معنای نظامی ندارد، نشانه‌ی حمله‌ای کور برای کشتار غیر نظامیان است. نتیجه روشن است. به گفته‌ی پزشکان بدون مرز، عدن با صد کشته و دویست مجروح خونین‌ترین شب خود را پشت‌سر …

شورای امنیت ملی، مانع برگزاری مراسم بزرگداشت روز جهانی زبان مادری شد

بر اساس برخی گزارشات، شورای امنیت ملی با برگزاری مراسم بزرگداشت روز جهانی زبان مادری در دانشگاه صنعتی شریف تهران مخالفت کرده و مانع از برگزاری مراسم به مناسبت این روز شده است. به گزارش اویان نیوز به نقل از هرازنیوز، روز ۶اسفند۹۳ دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف درصدد برگزاری مراسم گرامیداشت روز جهانی زبان مادری …

آنسوی مراسم روز زبان مادری | ایواز طاها

۱. چهارشنبه مراسم روز زبان مادری در دانشگاه شریف لغو شد و سخنرانی من نیز. می‌خواستم درباره‌ی زبان از دیدگاه پساساختارگرایان سخن بگویم. اما نشد. این کار برایم دلچسب‌تر از مسئولیت مراسمی بود که دولتیان را به تشویش انداخت. ۲. در گذشته کار اجرایی زیاد کرده‌ام، اما پنج‌ده‌ سالی است که صرفا به آموختن و …

حرفی نژادپرستانه | ایواز طاها

یکی از دوستان کرد نوشته است: “عرب ضد انسانیت است. شیعه و سنی ندارد. عرب ضدکرد است.کرد ضد توحش است.از کردها پشتیبانی کنیم.” این حرف بی‌هیچ مجامله‌ای نژادپرستانه است و خوشبختانه دوستان کرد آن را نکوهش کرده‌اند. این ناسزاگویی‌ها به پشتوانه‌ی تام اندیشی صورت می‌گیرد: “کلیت ما” فرشته است و “کلیت دیگری” اهریمن. بی‌شک نتیجه‌‌ی …

آنارشیسم اشتیرنری

از نگاه فلسفی انتقاداتی بر آنارشیسم دارم، اما از لحاظ شخصی به معنای اشتیرنری آن سخت دلبسته‌ام. آنارشیسمی فردگرا و دلچسب که در آن هرگونه فرمان‌راندن و فرمان‌بردن گم‌و‌گور شده است. شبیه آنچه کامو می‌گوید: پیشاپیشم حرکت نکن، پیروی نمی‌کنم. پشت سرم حرکت نکن، رهبری نمی‌کنم. شانه‌به‌شانه‌ام گام بردار و دوستم باش!

“فروپاشی تدریجی داعش از درون”؛ آرزو یا واقعیت؟

فروپاشی داعش و هر تندروی تکفیری (وطنی و غیروطنی) آرزوی همه است. اما این آرزو فعلا با واقعیت فاصله دارد. هرچند عقل سلیم حکم می‌کند گروهی که برای مجازات مخالفانش آدمسوزی قرون وسطایی راه‌انداخته، نباید مدت زیادی دوام آورد. این البته سرنوشت محتوم هر کسی است که در زمانه‌ی تثبیت آزادی (به مثابه‌ی ارزش والای …

مظلومیت خداوند و فساد حاملان هاله‌ی نور! | ایواز طاها

آقای محمدرضا رحیمی معاون سابق احمدی نژاد درنامه‌ای به جای عذرخواهی از مردم باز شکایت پیش دوستی برده که اینک دشمن است. من شخصا اعتقاد دارم که تا زمان محکومیت متهم باید از وی حمایت کرد. چیزی همچون رفتار امیل زولا در قضیه دریفوس، که متهم بود اسرار نظامی فرانسه را به آلمان‌ها فروخته است. …

خشک شدن دریاچه‌ی ارومیه و نمایندگان سوگلی

خشک شدن دریاچه‌ی ارومیه، که اورمولوها به حق دریایش می‌نامند، به معنای واقعی فاجعه است. برای جلوگیری از این فاجعه محتاج فشار افکار عمومی، انتقاد درست، روشنگری بی‌وقفه و جستجوی پیوسته‌ی راه‌حل‌‌ها هستیم. این فشارها و انتقادها را تا آنجا باید گسترش داد که هم به دغدغه‌ی دائمی دولت فعلی تبدیل شود، و هم در …

خزان بهار عربی با گلوله سیسی

همه‌ی دیکتاتورهای خاورمیانه از شکست بهار عربی در ساحل نیل شادمانند. سیسی همان جنایتکاری که در یک روز ۱۵۰۰ نفر را در میدان رابعه کشت، تا عطش اخوان‌هراسی غرب را سیراب کند، دیروز باز به سینه‌ی مردم شلیک کرد. اسد هم شادمان است، چرا که همزمان با سیسی در یک بازار حومه‌ی دمشق ده‌ها نفر …

غیبت چپ و خسران ما | ایواز طاها

پس از قیام خرداد 85 یکی از فعالان سرشناس و باسواد به من گفت: «ما با این قیام از شر چپ‌ها هم راحت شدیم.» از اینکه چهره درهم کشیدم سخت متعجب شد. گفتم: «انفعال و افسردگی چپ در جریان هویت‌خواهی، ما را از آگاهی شگفتی که چپ همواره به ارمغان آورده محروم خواهد ساخت.» تفطن …