TƏBRİZ UNİVERSİTETİNDƏ ŞEYX MƏHƏMMƏD XİYABANİNİN ANIM MƏRASİMİ KEÇİRİLİB

2006-11-28

Noyabrın 27-də Təbriz Universitetinin Ustad Şəhriyar zalında Şeyx Məhəmməd Xiyabaninin xatirəsini yad etmək məqsədilə təntənəli mərasim keçirilib. Mərasimə tələbələrlə yanaşı Tehrandan və Güney Azərbaycanın ayrı-ayrı şəhərlərindən qonaqlar da qatılıb.

Tədbirin birinci hissəsində klip nümayiş etdirilib. Klipin ardınca Təbriz Universitetinin rektoru Cavanpur Şeyx Məhəmməd Xiyabaninin keçdiyi həyat yolundan söz açıb.

Məşhur Azərbaycan alimi Hüseyn Məhəmmədzadə Sədiq Ş.M.Xiyabaninin xidmətlərindən danışaraq onun siyasi fəaliyyəti ilə bağlı maraqlı məlumatlar verib. Çıxışında H.M.Sədiq Təbriz Universitetində türk dili kurslarının bərpa olunmasının vacibliyini də vurğulayıb. Cavanpur isə bu məsələdə əlindən gələni əsirgəməyəcəyini bildirib.

Natiqlərdən Həsən Əlizadə Ş.M.Xiyabani şəxsiyyətinin dərindən öyrənilməsi üçün müəyyən bir qurumun yaradılmasını təklif edib.

Tədbirin birinci hissəsində Aşıq Çingiz Azərbaycanın aşıq mahnılarını ifa edib, gənc Azərbaycan şairi Səid Muğanlı bir neçə şeir oxuyub.

İkinci hissədə çıxış edənlər arasında jurnalist Eyvaz Taha, höccətülislam Müslih də olub.

Mərasimin sonunda İran parlamentinin keçmiş üzvü Əkbər Ələmi Ş.M.Xiyabani kimi böyük şəxsiyyətlərlə bağlı bu cür toplantıları tez-tez keçirməyin vacib olduğunu deyib.

http://www.mediaforum.az

همایش شیخ محمدخیابانی روز دوشنبه 6 آذر برگزار خواهد گردید

تشکل آرمان دانشجو همایش بزرگ شیخ محمد خیابانی مبارز و قهرمان بزرگ آذربایجان را روزدوشنبه، ششم آذرماه در سالن استاد شهریار دانشگاه آزاد تبریز برگزار خواهد نمود و در این همایش ابعاد زندگی و مبارزات شیخ مظلوم بررسی خواهد شد. شایان ذکر است در این همایش دکتر اکبر اعلمی نماینده مردم تبریز، حجت الاسلام مصلح نماینده اسبق نهاد رهبری در دانشگاههای منطقه ۲، دکتر رحیم رئیس نیا نویسنده و مورخ، ائیواز طاها مدیر مسئول نشریه یارپاق و… شرکت خواهند نمود. همچنین در همین همایش شاعران بزرگ آذربایجانی همچون هوشنگ جعفری حضور خواهند داشت و چندین گروه موسیقی به ایفای هنر غنی خود خواهند پرداخت.

شایان ذکر است در این همایش مهمانهای ویژه ای از چندین تشکل بزرگ دانشجویی اذربایجان حضور خواهند داشت.

http://azadistan-xiyabani.blogspot.co.uk/2006_11_01_archive.html

 غريب | اورحان ولی | ایواز طاها

بیر فاغیر اورحان ولییَم

ولینین اوغلویام

تاریفسیز کدهرلر ایچینده

40 -جي ميلادي ايل‌لرده «غريب» باشلیقلی كيتابین ایشیق اوزو گؤرمه‌سی، تورك شعري‌نين دؤنوش نؤقطه‌سينه چئوريلدي. کیتابدا داها چوخ اورحان ولی‌نین آدی سسلنسه ده، «بیرینجی یئنی» کیمی تانینان آخین، یالنیز اونون آدی ایله باغلی دئییلدی. اوردا «ملیح جئودت آندای» و «اوکتای ریفات» دا واریدی. بو اوچ شاعیر شعرلرینی «غریب» باشلیقلی بیر کیتابدا یایدیقلارینا گؤره، «غریبچی‌لر» آدی ایله ده تانینیرلار.

بو آخین شعری آیدین‌لارین جایناغیندان قوپاریب کوتله آراسینا آپارماق ایسته‌ییردی. باشدا اورحان ولی اولماقلا بو اوچ شاعیر، طنطنه‌لی دوشونجه‌لردن چکینه‌رک شعرلرینده ساده شئی‌لردن، دانیشیردیلار، گونده‌لیک مؤوضوع‌لاردان سؤز آچیردیلار. اونلار قافیه و اؤلچویه قارشی چیخیر، آغ شعری ساوورنوردولار. بو اوچلوک سونرالار داغیلسا دا غریب آخینی تورک شعرینده بؤیوک ایز قویدو.

بوردا اورحان ولی‌نین قلمي‌ ايله يازيلميش «غریب اوچون» باشلیقلی یازینی تقديم ائديريم:

 

غریب

چتين‌ليك‌لره، تك باشينا دا اولسا، قارشي دايانان انسان، گوجلو انسان اولمالي‌‌دير. من بونو يالنيز چوخ‌واخت اوميدسيزليك ايچينده اولدوغومو دويدوغوم آن‌لاردا داها ياخشي آنلاديم. بونونلا برابر، ايل‌لر بويو، چوخ زامان‌لار او قده‌ر يالنيز قالديم ‌كي، بو دوروما آليشير،ـ حتتا گوجلو اولماغين غرورونو دويا بيلمك اوچون زامان زامان يالنيزليغي آراديم. بو آن غرور دئيه آدلانديرديغيم بو حيس، باشلانغيجدا بير آوونما يولو ايدي. حيات‌لاريني منيم كيمي اضطيرابلا دولو اولدوغونو سانان‌لار، بونا بنزه‌ر بير سورو آوونما يول‌لاري آختاريب تاپميشلار. بو كيمي چاره‌ يول‌لاري، او يالنيز قالميش انسان‌لارين، يالنيزليق آن‌لارينداكي آرخاداش‌لاري‌دير. حياتين قارشي‌سيندا، حتتا اونون آرديجا اؤلومون قارشي‌سيندا، آنجاق بو آرخاداش‌لارين يارديمي ايله دايانا بيليريك. منيم يوخاريدا بحث ائتديييم غرورا بنزَ‌ر، بير نئچه آرخاداشيم‌ داها وار. واخت اولسايدي اونلار حاققيندا سيزين‌له دانيشارديم. نه ياخشي اولاردي! آمما، غريب اوچون يازاجاغيم بير يازيدا دردلريمي سيزينله پايلاشيرسام، بلكه‌ ده اليمدن اينجييرسينيز. اونون اوچون، سيزه ايندي‌ليك، بونلارين يالنيز بيريندن سؤز آچيرام. ايندي‌يه‌دك «ائتديك‌لريمدن پئشمان اولماياجاغام.» – دئيه، اؤزونوزه وعده وئرميش‌سينيزمي؟ من وئرميشم. چوخ‌ دا فايداسيني گؤردوم. بوندان چوخ زامان اؤنجه اؤزومه سؤز وئرميش اولماسايديم، حوزونلو گون‌لريمين سايي، سؤزسوز، داها آرتيق اولاردي. بو آرادا 1941- جي ايلده «غريب آدلي بير كيتاب نشر ائتديرميشم»- دئيه، تأسف حيسسي كئچيريرديم، هله اونون يئني‌دن باسيلماسينا هئچ راضيلاشا بيلميرديم. «غريب» يئني‌دن ياييليركن، «قوی من اؤزومو سیندیریم» دئميشم‌ كيمي بير حيسس وار. شعرده‌كي غريب آنلاييشي اوزه‌رينده، بوگون بير يازي يازماق ايسترسم، هر حالدا عئيني شئي‌لري يازمارام. آمما بوندان دولايي كيم مني حاق‌سيز بولا بيلر؟ اونلاري بئش ايل اؤنجه يازميشديم. بئش ايل سونرا دا عئيني شئي‌لري سؤيله‌يه‌جك اولسام، داها نييه ياشاييرام؟ او گوندن اؤلسه‌يديم اولمازمي‌دي؟ 1941- جي ايلده سؤيله‌ديك‌لريم، 1616-جي ايلده 52 ياشيندا ايكن اؤلن شئكسپيرين Shakespeare، 377 ياشيندا سؤيله‌مه‌سي گره‌كن سؤزلردي. عئيني شكيلده، بوندان يوز ايل سونرا ياشاياجاق شاعيرين سؤزلري ده منيم يوز اوتوز بير ياشيندا دوشونه‌جه‌ييم شئي‌لري آنلاتمالي‌دير.

بير اولوشماق، و اؤزوموزه گليش دؤنمينده‌ييك. ديليميزين گوندن گونه بئله، نه قده‌ر دييشدييني قبول ائتميرسينيزسه، منيم بير بو يازيما، بير ده او زامان نشر ائتديرديييم «غريب»ـه باخين. اونون فرقلي‌ليیینین [مسئولیتینی تکجه منیم] چييين‌لريمه يوكله‌مه‌يين. باشقا يازيچي‌لارين يازي‌لاريني ‌دا عئيني سيناقدان كئچيرين، ايشين داها دييشن، داها ايره‌لي‌يه، داها گؤزه‌للشمه‌يه ساري گئده‌ن بير جمعيتين ايشي اولدوغونو آنلاياجاق‌سينيز. بو گئديش‌له آياقلاشماميش انسان‌لارلا دا قارشيلاشاجاغينيز قبول. آمما هر ايره‌لي‌يه گئديشده، بير سورو تؤكونتولر، بير سورو خيرداليق‌لار الدن وئرميريك‌مي؟ حتتا، چوخ كره، او تؤكونتولر آياق‌لاريميزا دولاشيب، بيزيم‌ ده يولوموزدا يورومه‌ميزه انگل اولمورلارمي؟ يازديقجا آنلاييرام‌ كي، «غريب»‌ين مودافيعه‌سينه قالخميش كيمي بير حيسيم وار. «غريب»ی‌ كيمسه‌يه قارشي دئييل، اؤزومه قارشي مودافيعه ائتمك ايسته‌ييرم. بونون، يانيؤره‌مي سايماديغيمدان ايره‌لي گلديييني سانمايين. «غريب‌»ي باشقالاريندان اؤنجه اؤزومه قارشي مودافيعه ائتمك ايسته‌ييم، اونداكي چاتيشمامازليق‌لاري، باشقالاريندان آرتيق، اؤزوم آنلاديغيم اوچون‌دور. «مندن باشقا بيلن يوخدور» دئميش كيمي ده اولمامالي‌يام. آنجاق بيرجه تنقيدي خاطيرلاييرام. او تنقيدي يازان جناب، فيكيرلرينه گئرچكدن ايناديغيم بير دوستومدو. جمعييته باغلي بير صنعتين، فردين روحي حياتيله ايلگي‌لنمه‌يه‌جه‌ييني سؤيله‌ييردي. من فردين روحي حياتي‌نين توپلومدان بوسبوتون آيري حاديثه اولدوغونو ايره‌لي سورمه‌ميشديم‌، يوخسا او دوستوم‌مو ايشي بئله باشا دوشموشدو؟ بئله ائتمه‌مه‌لي‌دير. چونكي ضديتلي نظريه‌لرين منيم قده‌ر اوزلاشديريجي [تفاهم‌گرا] اولمايان طرفدارلاري بئله، يئري گلديكده، اؤز فيكيرلريني قارشي طرفين ادعالالاريلا تاماملاييرلار. اؤرنه‌يين، هئچ بير «فرويد»چو يوخدور كي بيلينج‌آلتي [تحتالادراک] يؤنه‌ليش‌لرين جمعيت‌لر طرفيندن يؤنلديييني، و دولايي‌سيلا بيلينج‌آلتي آدلانديرديغيميز عالمين مئيدانا گلمه‌سينده توپلومون بؤيوك بير پايي اولدوغونو قبول ائتمه‌سين. او زامان سؤيله‌مه‌سم ده ايندي سؤيله‌ييرم كي، بيلينج‌آلتيني بير وارليق دئييل، بير فيكرين ايضاحي اوچون ايره‌لي سورولموش بير آنلاييش كيمي قبول ائديرم. بير عده انسان‌لارين تانريني قبول ائتديك‌لري كيمي.

بو بحثي درين‌لشديرمك ايسترديم. آمما سؤيله‌يه‌جه‌ييم سؤزلرين عاليمانه اولماسيندان قورخورام. شعر حاققيندا عاليمانه اولمادان سؤيله‌نه بيله‌جك سؤزلر واردير. آنجاق «غريب»‌ي يازديغيم زامان، غريبلييين هاردان گلديييني داها چوخ دوشونموش، شعرين دَيَرلري اوزه‌رينده او قده‌ر دايانماميشديم. باخماياراق‌ كي، او ديرلري، او چاغ‌لار، بوتونلوك‌له آنلاماقدا چتين‌ليك چكيرديم. آمما بوگون ائله دئييل. شعر اوزه‌رينده هم تجروبه‌م آرتميش‌، هم ده بيليييم. بونونلا برابر، او تجروبه‌لري، او بيلگي‌لري آچيقلاماق، ايندي، او گونكوندن داها چتين گؤرونور. داها دوغروسو، آچيقلاماسيندان داها آرتيق، آنلاشيلاجاغي‌نين داها چتين اولاجاغيني گومان ائديرم. ياخشي، بئله اولماسا دا، سؤيله‌جه‌ييم سؤزلرين نه‌يه ياراياجاغيني بيلميرم. فيكير تاريخي، بير فيكير فيريلداقليغيندان باشقا بير شئي دئييل‌دي. بو گونه گله‌نه قده‌ر، بير سورو شئي‌لر سؤيله‌نميش. آمما، گئرچك اولاراق نه سؤيله‌نميش؟ بير زامان آرخاداش‌لاريمين بيری «صنعت ساحه‌سينده، عكسيني اثبات ائده بيلمه‌يه‌جه‌ييم بير مسئله يوخدور» دئميشدي. عكسي اثبات ائديلمه‌يه‌جك مسئله يوخدور دئمك، اثبات ائديله‌جك مسئله يوخدور دئمك‌دير. نه قده‌ر كي، اثبات ائديله‌جك مسئله‌ يوخ‌دور، نه دئيه دوشونور، نه دئيه دانيشير، و نه دئيه يازيريق؟ صنعت‌دن سؤز آچماق ‌دا، صنعت‌له اوغراشماق كيمي، قاچيلماز، ساغالماز بير خسته‌ليك مي يوخسا؟

استانبول، نيسان 1945

 

اورهان ولي كانيك‌دان ايكي شعر

 

آسفالت باره‌ده شعر

نه قده‌ر گؤزه‌ل‌دير:

يولون اوستونده‌كي بينا

ييخيلديغي زامان

بيلينمه‌ين بير اوفوقو گؤرمك

سكي‌لرين قيراغيندا دوزولوب

باجاسي اولان سيلندرين

يورويوشونو سئير ائده‌ن

اوشاق‌لارا قيسقانيرام

اونون سسي

بير آرخاداشيما

دنيزدن كئچن

موتورلو قاييق‌لاري آنلادير

قوم‌لارا باخيب

پارلاق بير آسفالتي دوشونمك

عجبا

شاعير‌لره‌مي مخصوص‌دور؟

 

بازار آخشاملاري

ايندي پالپالتاريم ياخشي دئييل، آمما

بورج‌لاريمي اؤده‌‌يه‌ندن سونرا

چوخ گومان كي،

بير دست يئني پالتاريم اولاجاق

و احتيمال سن

يئنه‌ مني سئومه‌يه‌جك‌سن.

بونونلا بئله، بازار آخشام‌لاري

سيزين محله‌دن كئچركن،

ياخشي گئيينميش اولاراق

ظن ائديرسن كي، من ده سنه

اينديكي قده‌ر قيمت وئره‌جه‌يم؟

 یارپاق، 1384

YARPAQ QƏZETİNİN BÖYÜK VƏZİFƏSİ

Yarpaq qəzeti haqda bir suala Eyvaz Tahanın cavabı

“Yarpaq” qəzeti 2004-cü ilin ortalarından ardıcıl olaraq çıxmağa başladı. Bu, tam Azərbaycan dilində, 12 səhifədə, gözəl tərtibatla çıxan müstəqil qəzetdir. Qəzet Azərbaycanlılar, Qaşqaylar, Xorasan və Xələc türkləri yaşayan bölgələrdə yayılırdı. “Yarpağ”ın mərkəzi ofisi Tehranda yerləşirdi, amma onun materiallarının böyük bölümü Təbriz, Ərdəbil, Urmu və Bakıda hazırlanır, son məqamda İnternet vasitəsilə bir-birinə calanırdı. Qəzetdə ümumiyyətlə, Azərbaycan mədəniyyəti, dili və Azərbaycan türkcəsinin tədrisi və təbliği ilə məşğul olan dərnəklər 4 səhifədə işıqlandırılırdı. Bir səhifə şeirə, bir səhifə isə bədii nəsrə ayrılırdı. Bir səhifəlik satira, yumor və karikatura gedir, bir səhifədə isə türk dünyasına aid müəyyən müəyyən mövzu ayrı-ayrı bucaqdan araşdırılır. Tam 4 səhifədə isə humanitar elmlər, fəlsəfə və tənqidə yer verilirdi. “Cahan” jurnalının görə bilmədiyi işlərdən biri postmodernizmin ədəbiyyatda tətbiqi idi. Söz yoxdur ki, postmodernizm, fəlsəfədən öncə memarlıqda yarandı. Sonralar bu terminni nəzəri kökləri ədəbiyyatda da axtarılmağa başladı. Yarpaq′da bu məfkurənin ədəbiyyatda yayılmasına zəmin yaratmaq üçün dünya üzrə bu düşüncə tərzinədə yazılmış əsərlərə yer veririlirdi. Ancaq bu, planlı və geniş ölçüdə görülmüş bir iş deyildi. Vaxtiylə Güney azərbaycanlı oxucunun öz dilində fəslsəfi materiallrala tanış səviəyyəsini  oxucularıın dilində nəzərə alaraq Yarpaq bu çatışmamazlığı aradan qaldırmaq istəyirdi.

Üstəlik, Yarpaq qeyri-siyasi bir qəzet olsaq da, siyasətin mədəniyyət üzərində buraxdığı təsiri qulaqardına vurmağı bəyənmədi. Siyasət Çünki güneyin sisayasi durumu nəzərə alındıqda mədəni-ictimai bir qəzet müəyyən bir ictimai bucaqdan adıçəkilən qaydalara toxunmalıdır. Çünki istənilən siyasi hadisə ancaq bizim güman etdiyimiz istiqamətdə deyil, çoxölçülü bir biçimdə gəlişir. Olayların belə gəlişməsi ora gətirib çıxarır ki, nəinki bilginlər, yazıçılar, şairlər və incəsənət xadimləri, hətta siyasətçilər də tarix arabasının təkərləri altında qabırğalarının sındığını görürlər. Belə bir anda mənliyi danılıb unudulmuş xalqlar öz paylarını Orta Şərqin keçmişinə calanmış solğun xatirələrdə deyil, varlıqlarını qoruya biləcək siyasi, ictimai və mədəni quruluşlarda axtarırlar. Onlar haqlı olaraq güman edirlər ki, söz, vicdan və əqidə azadlığı ancaq demokratik siyasi quruluşlarda gerçəkləşə bilər. Hansı ölkənin və ya hansısa bir hökumətin demokratik olduğu iddiasına baxmayaraq, demokratiyanın meyarı insanların söz, vicdan və əqidə azadlığına nə qədər sayqı bəsləyib onları qoruduğundan asılıdır. Bu kəskin məsələnin nəzəri və fəlsəfi köklərini araşdırmağı Yarpaq yaradıcı heyəyi özünün böyük borcu sanmışdı.

 

 “Ədəbiyyat” qəzeti,

(Bakı, 21 oktyabr 2005)

 

 

İRANDA NƏŞR OLUNAN QƏZETİN BAŞ REDAKTORU ORXAN PAMUKU AZƏRBAYCANLILARIN PROBLEMLƏRİNDƏN DANIŞMAĞA ÇAĞIRIR

2006-10-26 

İranda Azərbaycan türkcəsində nəşr olunan «Yarpaq» qəzetinin baş redaktoru Eyvaz Taha Türkiyə yazıçısı, Nobel mükafatı laureatı Orxan Pamuku İranda yaşayan azərbaycanlıların problemlərindən və Qarabağ münaqişəsindən də danışmağa çağırır.

E.Tahanın O.Pamuka ünvanladığı açıq məktubda deyilir: «Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatını qazanmağınız hamımızı sevindirdi. Bu bir millətin vicdanının dünya səviyyəsində dəyərləndirilməsi deməkdir. Sözsüz ki, bu mükafat bütün türk yazıçılarına aid əsələrin daha geniş şəkildə tərcümə olunub oxunmasına yardım edəcək».

Baş redaktor daha sonra yazır ki, Nobel mükafatı bədii bacarığı olan yazçılara verilir, hakimiyyətə mədhiyyə yazanlara yox: «İ ctimaiyyətin darıxdırıcı durğunluğunu talayan yazıçıların belə bir ödülü qazanmaq şansının hamıdan çox olduğuna inanmasaydım, siyasətlə yoğrulmuş bu məktubu yazmazdım. Bu məktubu yazmazdım və sizdən rica etməzdim ki, ölkənizin problemləri barədə açıq danışmısınızsa, bizi də unutmayın. Bizim bu tayda yasaq dilimizdən və talanmış kimliyimizdən danışın, o tayda isə Qarabağ faciəsindən. Soyqırım faciəsindən, bir milyon azərbaycanlı qaçqın uşağın, qadının və qocanın faciəsindən, müstəqil bir ölkənin beşdə bir hissəsinin işğal olunması faciəsindən. Hər şey aydındır. Sizin qulağınızın dibində dildaşlarınızın biri dilini, azadlığını itirib, o birisi isə evini».

Eyvaz Taha Muğanda anadan olub. Fəlsəfə mütəxəssisidir. Hekayə və şeirlər yazır. 1990-cı ildə İranda «Yol» dərgisini buraxıb, sonralar Azərbaycan Respublikasında çıxan «Şəhriyar» qəzetinin baş redaktoru olub. Bu tayda həmçinin 1990-cı illərin sonlarında «Cahan» jurnalını buraxıb. 2004-cü ildən İranda «Yarpaq» qəzetini nəşr etdirir.

http://www.mediaforum.az

List of Azerbaijanis arrested by Iranian governmen

  
Monday, 10 July 2006 00:13
98 Azerbaijanis arrested by Iranian government forces have been identified. APA reports quoting Seyid Naimi, head of Committee of Defense of Iranian Azerbaijani Prisoners. 14 detainees are journalists.

Here is the list presented by Naimi on different cities in Iran, APAreports.

Tabriz: Hasan Damirchi, Changiz Bakhtavar and his two sons, Ali Hamid (journalist) , Manuchohr Azizi (journalsit) , Gulamrza Amani, Hamid Purvali, Abbas Purazahri (journalist) , Hasan Ark (journalsit) , Ahmad Rizayi ( researcher) , Hapim Mirzadeh, Said Bidokht, Said Mahammadli, Mahammad Najafli, Yashar Khalkpur, Majid Himmeti, Vahid Peikhbayli, Ali Gulnijad, Mahammad Bahri, Khosrov Kanani, Mahammad Kanani, Mahammad Alipur, Huseyn Ahmadian, Hamid Safari;

Tehran: Ali Anvari, Majid Huseynli, Heydar Padi, Mehdi Ahadi, Isa Bargi;
Urmiya: Majid Makuyi (studnet), Ibrahim Dehgan, Riza Heydari, Hussein Nuri, Karim Husseinpur (contributor to “Nevd Azerbaijan” newspaper), Yusif Seyyidi, Mehran Tabrizli (journalist), Ibrahim Rapidli (studnet), Karim Papayi;

Ardabil: Abbas Lisani, Riza Kazimi (contributor to “Yarpag” magazine), Ali Nazari (contributor to “Araz” magazine), Vadud Asadi (student) , Ali Babayi, Hussein Khayyati, Farid Abdulalizadeh, Adalet Abbasi, Rahim Julami, Papur Nusretpur, Eyvaz Taha (contributor to “Yarpag” magazine), Mahammad Yusifi, Araz Jafarzadeh, Yusif Alizadeh, Behzad Khosravani, Jafar subhani, Sasan Sahafi;

Khoy: Ardalan Anvari, Asad Yagubi, Irag Muazzinzadeh, Jalil Mughaddasi (contributor to “Yarpag” magazine), Farhad Sarvnaz: Mughan: Davud Magami: Maku: Bahram Papapur, Baghir Papapaur, Mohsun Husseinzadeh; Marand: Oruj Amiri (journalist), Amin Muivahhidi (journalist) , Salman Abazari, Davud Pirdel, Abdulmajid Jeybi, Gulamrza Babayi, Masud Habibvand, Ali Ojagzadeh, Mehdi Paji;

Maragha: Yashar Hakkakpur (journalist), Hamid Yeganepur, Davud Azimadeh (student), Majid Pajuhi (student) , Alirza Haggi; Goshachay: Jalal Kudalilu, Mohsun Faramarzi, Ahad Jiddi, Mehdi Bazmani, Pahrukh Faramarzi, Amir Aghazadeh, Amir Sagafi, Vali Zohrabi, Behbud Gulizadeh, Ali Razi, Samsam Mahammadivar, Hatem Rustami; Ahar: Riza Hasanpur, Murtaza Shukru, Karim Kargher, Amir Bazzaaz Gadim, Riza Hasanzadeh, Eyvaz Hasanpur; Saraskand: Jafar Khosrevi (journalist).

http://www.adapp.info/en/index.php?option=com_content&view=article&id=371:list-of-azerbaijanis-arrested-by-iranian-government-forces&catid=3:news&Itemid=50

Ten Azerbaijani journalists detained in Iran

The list of Azerbaijani journalists in Iran, arrested for unbiased covering of the recent demonstrations, has been made public.

6.2006

APA, at least ten Azerbaijani journalists have been detained after the recent events in Iran. They are Heydar Shadi, Ali Nazari, Vahid Darghai, Riza Kazimi, Hamid Iman, Oruj Amiri, Vedud Asadi, Eyvaz Taha, Mehran Tabrizi and Hussein Mojidi. These persons were arrested in the period between May 25 to 29 and are still in prison.

It is also reported that the publications, to which the detained journalists contributed, have been closed.

 

www.today.az

 

 

 

SON GÜNLƏR İRANDA HƏBS OLUNAN və İNDİYƏDƏK HƏBSDƏ SAXLANAN AZƏRBAYCANLI JURNALİSTLƏRİN SİYAHISI

2006-06-07 

Məlum olduğu kimi, son günlər İranda baş verən hadisələrlə əlaqədar bu ölkədə nəşr edilən türkdilli mətbu orqanların əməkdaşları – azərbaycanlı jurnalistlər də həbs olunub. Güney Azərbaycan Milli Oyanış Hərəkatının Bakı bürosu həmin jurnalistlərin bugünə məlum olan siyahısını «Media forum» saytına təqdim edib. Siyahıda adı göstərilən jurnalistlər 2006-cı il mayın 25-dən 29-dək olan dövrdə həbs ediliblər, indiyədək həbsdə saxlanırlar və onların təmsil etdikləri nəşrlərin hamısının fəaliyyəti dayandırılıb.

 

2006-cı il mayın 25-dən 29-dək olan dövrdə İran İslam Respublikasında həbs edilən və indiyədək həbsdə saxlanan azərbaycanlı jurnalistlərin siyahısı:

 

Jurnalistin adı

İş yeri

Hansı
şəhərin
həbsxanasında saxlanır

Heydər Şadi

Müdərris Universitetində türk tələbələrin nəşr etdiyi jurnalın redaktoru

Tehran

Əli Nəzəri

Ərdəbildə nəşr olunan «Araz» həftəlik qəzetinin redaktoru

Ərdəbil

Vəhid Dərgahi

Ərdəbildə nəşr olunan «Avai Ərdəbil» həftəlik qəzetinin redaktoru

Ərdəbil

Riza Kazımi 

«Avai Ərdəbil» həftəlik qəzetinin əməkdaşı

Ərdəbil

Hamid İman

«Avai Ərdəbil» həftəlik qəzetinin əməkdaşı

Ərdəbil

Oruc Əmiri

Mərənddə türk dilində nəşr olunan yeganə jurnalın əməkdaşı

Mərənd

Vedud Əsədi

Ərdəbildəki özəl universitetin Əncümən İslam Şurasının sədri

Ərdəbil

Eyvaz Taha

Təbrizdə nəşr olunan «Yarpaq» həftəlik qəzetinin redaktoru

Təbriz

Mehran Təbrizi 

Urmiyada nəşr olunan «Nəvid Azərbaycan» həftəlik qəzetinin redaktoru

Urmiya

Hüseyn Mocdi

Ətraflı məlumat yoxdur. «Yarpaq» qəzeti ilə əməkdaşlıq etdiyi bildirilir.

Təbriz

http://www.mediaforum.az

احضار، سركوب و اعتراضات فعالان سياسي در نيمه اول خرداد ماه85 /كميته رفراندوم آزاد ايران

در حوادث سال 1385 ایواز طاها بازداشت شد و در متن زیر به آن اشاره شده است. درج متن زیر که اطلاعات نادرستی نیز به آن راه یافته صرفا به هدف اطلاع‌رسانی درباره‌ی واکنش‌ها و بدون هیچگونه ویراستاری فنی و محتوایی صورت می‌گیرد.

هموطنان نيمه اول خرداد ماه را در حالي به پايان ميبريم كه طي دو هفته اخير اعتراضات هموطنان آذري در توهين روزنامه حكومتي“ايران“به آنان با جسارت هر چه بيشتر ادامه داشته و همچنين دانشجويان و فعالان دانشجويي درتهران و شهرستانها در دفاع از حرمت مليت هاي مختلف ايراني كه جزوه لاينفك جامعه ايران هستند بپاخاستند. حركتهاي اعتراضي دانشجويان دانشگاههاي تهران عليه سركوب و اعمال فشار از سوي ارگانها و نهادهاي رنگارنگ و مختلف دست ساز ولايت فقيه استمرار داشت.دانشجويان دانشگاههاي مشهد،چمران،سهند،زنجان،اروميه،يزد و….نيز.با صدور اطلاعيه و بيانيه به اين جنبش دانشجويي پيوستند و عليرغم هرگونه فشار و سركوب در دفاع از سنگر آزادي بصورت متصل و يكپارچه عمل نمودند. هم ميهنان نظام مستبد جمهوري اسلامي در جريان قيام دليرانه هموطنان آذري نهايتا پنجه خونين خود را از آستين عدالت پروري!!! بيرون آورده و بسوي تظاهرات مسالمت آميز مردم آتش گشود.در نقده 10تن از هموطنان ترك و كرد را به خاك و خون كشيد،در اروميه 4نفر از هم ميهنان آذري را به گلوله بست. در يك آمار سر انگشتي77 تن از فعالان سياسي و دانشجويي و 3روزنامه نگار در تبريز،400نفر در اردبيل و 60نفر در تجمع مقابل مجلس آخوندها در تهران و تعدادي ديگر از دانشجويان فعال در دانشگاه تهران و امير كبير را توسط مأموران امنيتي وزارت اطلاعات و نيروي انتظامي دستگير نمود و به نقاط نامعلومي منتقل كرد.

دانشجويان و روشنفكران عزيز! توجه شما را به گزارش احضار و سركوب فعالان سياسي و دانشجويي و اعتراضات اقشار مختلف مردم در نيمه اول خردادماه جلب ميكنيم: 1.زندانيان سياسي : -بناب ر اطلاعيه منتشره از سوي فعالان حقوق بشر در ايران،درحال حاضر تبعيد زندانيان سياسي به نقاط دوردست بعنوان يک ابزار در راستاي سرکوب و فشار بر ر وي زندانيان سياسي توسط حاکميت مورد استفاده قرار ميگيرد.آقايان“ حيدرنوري (تبعيدي به زندان سمنان) والي داودي (تبعيدي به زندان سبزوار) ياسر مجيدي (تبعيدي به زندان بيرجند) ارژنگ داودي (تبعيدي به زندان بندرعباس) کيوان صابري (تبعيدي به زندان ابهر) از جمله زندانياني هستند که در حال حاضر در زندانهاي مختلف در سراسر کشورو در تبعيد دوران محکوميت خود را سپري مينمايند. پيامدهاي حکم غير انساني تبعيد ، عدم اجراي اصل تفکيک جرايم و دور نمودن زنداني از خانواده براي اعمال فشار روي زندانيان ميباشد .

بسياري از زندانيان تبعيدي سالهاست موفق به ديدار با اعضاي خانواده خويش نشده اند و علاوه بر حکم غير عادلانه زندان بجرم دگرانديشي ، حکم غير انساني تبعيد را نيز در زندانهاي مخوف ايران و در وضعيت بد محيطي و جسمي متحمل هستند. – بر اساس آخرين گزارشات دريافتي روز 13خردادماه، زنداني سياسي آقاي“ بهروز جاويد تهراني” به شعبه 26 بيدادگاه انقلاب منتقل و توسط قاضي حداد مورد تفهيم اتهام قرار گرفت. اتهامات وارده به آقاي جاويد تهراني اقدام عليه امنيت ملي، توهين به مقدسات و توهين به رهبري نظام عنوان گشته است. لازم بذكر است آقاي جاويد تهراني ، در حادثه 18 تير سال 78 نيز دستگير و به اعدام محکوم گشته بود . وي در طي ساليان اخير بعلت مبارزات آزاديخواهانه خويش به دفعات دستگير و در زندان به سر برده است . تفهيم اتهام بهروز جاويد تهراني در حالي صورت گرفت که بيشتر از يکسال از دستگيري وي ميگذرد . -بنابر اخبار دريافتي از درون زندان اوين،در ملاقات زندانيان سياسي،آقايان شهرام و فرهنگ پورمنصوري، در اعتراض به بدرفتاري مأمورين زندان با خانواده خود،مورد ضرب و شتم عوامل زندان قرار گرفتند. -آقاي “بينا داراب زند“،از زندانيان سياسي زندان اوين طي بيانيه ايي حمايت خويش را از اعتراضات دانشجويي اعلام كرد. -به گزارش کميته دانشجويي دفاع از زندانيان سياسي، يك زنداني سياسي به نام آقاي“شيخ الاسلام“ با حکم بيدادگاه انقلاب تهران به يک سال حبس تعزيري محكوم شد.آقاي شيخ الاسلام در آذر ماه سال 84 دستگير شده و تا فروردين 85 در بازداشتگاه 209 زندان اوين در اختيار وزارت اطلاعات و تحت بازجويي قرار داشت. -آقاي “ حيدر قلي سلطاني” ا ز زندانيان سياسي در زندان اوين مجددا به دادگاه رفت اما دادگاه عليرغم مشكلات جسمي و كهولت سن وي اقدام به صدور حكم نمود كه با مخالفت وكيل و زنداني مواجه شد. -بنابر خبرکميته دانشجويي دفاع از زندانيان سياسي، آقاي“حبيب پور ولي“ از فعالان سياسي در آذربايجان (فرزند عزيز پور ولي عضو حرکت ملي آذربايجان) كه توسط نيروي انتظامي دستگير شده بود، به شدت مورد ضرب و شتم و آزار و اذيت قرار گرفته است.وي از شدت آسيب ديدگي بيهوش و به يكي از بيمارستانهاي تبريز منتقل شده است. – يک زنداني به نام آقاي“بابک دادبخش“،عضو گروه جوانان بابک خرمدين كه به اتهام اقدام عليه امنيت کشور در تاريخ 83.12.23 بازداشت و به پنج سال زندان محکوم گرديده، دست به اعتصاب غذا زده است. – بر اساس اخبار رسيده از زندان تبريز ۵ زنداني مراغه اي آقايان“ داود عظيم زاده- ياشار حکاک پور- عليرضا حقي- مجيد پژوه فام و حامد يگانه پور” به همراه دو هم سلولي کليبري خود به نامهاي آقايان“ سعيد بيدخت و سعيد محمدي ”، اعتصاب غذاي نامحدود را تا حصول نتيجه آغاز کرده اند. زندانيان اعتصابي اعلام كردند در ارتباط با اعتراضات اخير در شهرهاي خود دستگير و به زندان تبريز منتقل شده اند و تاکنون تفهيم اتهام نشده اند.آقاي يگانه پور دانشجوي دانشگاه آزاد مراغه دچار ناراحتي قلبي است و بايد تحت نظر پزشک باشد.

هم اكنون بيش از دهها تن از فعالين و شهروندان آذربايجاني در زندانهاي مختلف آذربايجان و تهران در بازداشت غيرقانوني بسر ميبرند.اسامي77نفر از بازداشت شدگان به قرار زير ميباشد: آقايان:حسن هرگلي(دميرچي – موسيقدان)، چنگيز بخت آور به همراه سه عضو خانواده اش، علي حامد ايمان، منوچهر عزيزي غلامرضا اماني، حميد پورولي، عباس پوراظهري( فعال جنبش مسلمانان مبارز)، حسن حاجي ابويي (ارک)، حيدراوغلو، احمدرضايي، هاشم ميرزاده، سعيدبيدخت، سعيد محمدي، محمد نجفي(تبريز).آقايان: علي انواري، مجيد حسيني، حيدرشادي (مدرس دانشگاه)، مهدي احمدي، عيسي برقي، ندا مرادي.(تهران).مجيد ماکويي، ابراهيم دهقان، رضا حيدري، حسين نوري، کريم حسين پور، يوسف سيدي، مهران تبريزي(مدير مسئول نويد آذربايجان)، ابراهيم رشيدي(اروميه).آقايان:رضا کاظمي (خبرنگار)، وحيد درگاهي (سردبير آواي اردبيل)، علي نظري (سردبير هفته نامه آراز)، ودود اسدي (دبير انجمن اسلامي دانشگاه آزاد اردبيل)، علي بابايي، حسين خياطي، فريد عبدالعلي زاده، عدالت عباسي، رحيم غلامي، شاپور نصرت پور، عبادپور (ايواز طه سردبير هفته نامه يارپاق)، محمد يوسفي، آراز غفارزاده، عباس لساني، يوسف عليزاده، بهزاد خسرواني(اردبيل).آقايان: اردلان انواري، اسد يعقوبي، ايرج موذن زاده، جليل مقدسي، فرهاد سروناز(مشكين شهر).داوود مقامي(پارس آباد مغان).آقايان:شهرام پاشاپور، باقر پاشاپور، محسن حسين زاده(ماكو).آقايان:اروج اميري (خبرنگار)، امين موحدي، سلمان اباذري، شجي، داوود شيردل، قوجازاده، حسين زادگان(مرند).آقايان: حامد يگانه پور، ياشار حکاکپور مراغي، داوود عظيم زاده، مجيد پژوهي فام (استاد دانشگاه)، علي رضا حقي(مراغه).جلال کودعليلو، محسن فرامرزي، احد جدي، مهدي بازماني، شاهرخ فرامرزي، امير آقازاده، امير ثقفي، ولي ظهرابي، بهبود قلي زاده، علي رازي، صمصام محمدي وش، حاتم رستمي(مياندوآب).همچنين بنابه گزارشات موثق دريافتي، حال بسياري از زندانيان از جمله “حميد پورولي، داوود مقامي، شجي“،بر اثر شكنجه ها وخيم مي باشد.

2. سركوب و احضار دانشجويي : – موج احضار و بازداشت دانشجويان ادامه دارددر تهران، آقايان“فريدهاشمي“،“هومن كاظمي“،“پرويز پيران“درزمره ي دستگيرشدگان دانشجويان دانشگاه تهران ميباشند . علاوه بر آن18 نفر از دانشجويان توسط وزارت اطلاعات و حراست همين دانشگاه به كميته انضباطي احضار شده اند كه از جمله بايد به آقايان:“مجتبي بيات،جولان فرهادي،رضا قاضي نوري،هومن بخش عليزاده،عرفان جوانمرد،مهدي شيرزاد،فرهاد قربان زاده،شاهو رستگاري،بهنام سپهرمند“ و خانمها:“سحر رضازاده،پگاه حمزه اي،سارا سعيدي“ اشاره نمود. -آقاي “سجاد نيك نام“،دبير انجمن دانشجويان دانشگاه اروميه توسط مأموران امنيتي اين شهر در خانه شخصي خود بازداشت شد.اتهام آقاي نيكنام اقدام عليه امنيت ملي و عليه نظام جمهوري اسلامي، عنوان شده است. – آقاي ياشار قاجار دبير انجمن اسلامي دانشگاه پلي تكنيك(اميركبير)توسط نيروهاي امنيتي و لباس شخصي ها از محل خوابگاه دانشجويان اين دانشگاه بازداشت و به محل نامعلومي منتقل شد. -آقاي“پويا هيبت اللهي“،از اعضاي سابق انجمن دانشكده ادبيات دانشگاه تهران و عضو فراكسيون دمكراسي خواه دانشگاه تهران توسط نيروهاي امنيتي وزارت اطلاعات دستگير شد. – آقاي“ فريد مدرسى” از دانشجويان عضو شوراي تحكيم وحدت، از سوى بيدادگاه تجديدنظر استان قم محكوم به ۶ ماه حبس تعليقى و ۶ ماه حبس تعزيرى شد.اتهام آقاي مدرسى توهين به مقامات و تبليغ عليه نظام عنوان شده است. -آقاي ”موسوي خوئيني”,دبير كل سازمان دانش آموختگان ايران به دادگاه احضار شد.اتهام آقاي موسوي، نشر اكاذيب به قصد تشويش اذهان عمومي عنوان شده و مربوط به دوران نمايندگي وي است. – آقاي“ وحيد شيخ بگلو“،عضو شوراي مرکزي تشکل دانشجويي آرمان در دانشگاه آزاد تبريز و دبير همايش ستار خان كه در محل کار خويش در هريس به بهانه اعتراض به توهين روزنامه ايران در روز 4 خرداد دستگير شده بود ،همچنان در بازداشت به سر مي برد.ماموران امنيتي به هنگام دستگيري،آقاي شيخ بگلو را به شدت مورد ضرب و شتم قرار داده و با استفاده از دست بند و چشم بند او را به بازداشتگاه منتقل كرده اند. -آقاي“عابد توانچه“از فعالان دانشجويي در دانشگاه اميركبير توسط نيروهاي شبه نظامي و انصار حزب الله ربوده شد.آقاي توانچه از جمله دانشجويان وبلاگ نويسي است كه در وبلاگ خود خبرهاي اعتراضي دانشجويان و اعتراضات اخير در شهرهاي آذربايجان را اطلاع رساني ميكرد.

آقاي“ عبدالله مومني”,عضو شوراي مرکزي و سخنگوي سازمان دانش آموختگان ايران ( ادوار تحکيم ) از سوي نيروهاي لباس شخصي امنيتي مورد تهديد قرار گرفت. – آقاي“ محمدرضا رحيمى راد”,دانشجوى دانشگاه يزد در بيدادگاه انقلاب اين شهر محاكمه شد.اتهامات آقاي رحيمي راد توهين به ولي فقيه نظام عنوان شده است. – به دنبال اعتراضات گسترده مدني و به خشونت كشاندن اين اعتراضات توسط حكومت اسلامي تمامي خوابگاههاي دانشجويي به دستور رؤساي دانشگاههاي مختلف در اردبيل به تعطيلي كشانده شد. دانشجويان غير بومي به خانه هايشان فرستاده شده اند، كلاس هاي درس بكلي تعطيل شده و دانشگاهها از برگزاري كلاس هاي درس قدغن شده اند. – در جريان اعتراضات دانشجويان دانشگاههاي آزاد و پيام نور اردبيل به توهين روزنامه دولتي“ايران“نسبت به هموطنان ترك زبان،تاكنون400نفر از فعالان دانشجويي و روزنامه نگاران و فعالان جنبش مدني آذربايجان در مشكين شهر و پارس آباد ومغان دستگير شده اند.از جمله بازداشت شدگان:آقايان“ وحيد درگاهي”,سردبير هفته نامه آواي اردبيل، ”علي نظري”, مدير مسئول هفته نامه آراز، ”رضا كاظمي”, دبير تحريريه هفته نامه يارپاق ،” امين حسين موحدي”،” اورج اميري” ميباشند.بازداشت شدگان در وضع فجيعي بدون آب و غذا بسر ميبرند و سناريوي ساختگي براي اعتراف گيري از بازداشت شدگان در دست تهيه است. – آقاي “اميد عباسقلي نژاد“، از فعالان سياسي و عضو جبهه متحد دانشجويي،توسط مأموران امنيتي وزارت اطلاعات دستگير شد.لازم بذكر است كه آقاي عباسقلي نژاد، پس ازسپري كردن 5سال زندان طي ماههاي اخير آزاد شده بود. -انجمن اسلامي دانشکده اقتصاد دانشگاه سيستان و بلوچستان بعلت برگزاري مراسم سخنراني آقاي“ موسوي خوييني“، (دبير کل ادوار تحکيم وحدت) در اين دانشگاه و برهم خوردن جلسه توسط بسيج دانشکده ادبيات، شوراي نظارت بر تشکلها ، انجمن اسلامي اقتصاد را به مدت چهار ماه تعليق نمود. -ميزگرد سخنراني نقد شوراها در دانشگاه علوم پزشكي مشهد به علت مخالفت حراست اين دانشگاه كه قرار بود با حضور آقايان“بسته نگار و قابل“ برگزار شود ،لغو گرديد. – آقايان“بهروز کريمي زاده و کاوه عباسي“از فعالان دانشجويي،در پي اعتراضات دانشجويان دانشگاههاي تهران ناپديد شده اند و اطلاعي از آنان در دست نيست. -خانم”شيوانظرآهاري”عضوکميته دانشجويي گزارشگران حقوق بشر به اطلاعات احضار شد.اين احضار درپي دستگيريهاي گسترده فعالين دانشجويي درجريان اعتراضات اخير در دانشگاه تهران و اميرکبيرصورت گرفته است. – دو فعال دانشجويي اين دانشگاه بنامهاي آقاي “محسن الموتي و خانم“مهري حسن زاده“ مديران مسئول نشريات دانشجويي“بشارت و عبور“از سوي مأموران لباس شخصي بازداشت و به زندان ديزل آباد كرمانشاه منتقل شدند. -بناب ر احكام صادره از سوي بيدادگاه دستگاه قوه قضائيه در استان يزد،پنج تن از فعالان دانشجويي در اين استان به اتهام توهين به ولي فقيه نظام و اخلال در نظم عمومي محكوم به حبس شدند.بر اساس راي صادره:آقايان“محمدرضا رحيمي،بهروز خالقي،عليرضا فرخ نيا،عماد بهاور،نويد غلامي“،از سه الي 6ماه به حبس هاي تعليقي محكوم شدند. – هيات نظارت دانشگاه شهركرد،با سخنراني آقاي “پيمان“و خانم “سوسن شريعتي“بمناسبت همايش دوروزه بزرگداشت دكتر شريعتي مخالفت كردند. – آقاي“ سلمان سيما “، از اعضاي هيات موسس انجمن اسلامي دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب,از سوي كميته انضباطي سازمان مركزي دانشگاه آزاد به يك ترم تعليق از تحصيل و يك ترم تبعيد به واحد كرج محكوم شد. آقاي سيما مديرمسئول نشريه دانشجويي «سخن تازه» بود كه چندي پيش توقيف شد. -بنابر خبر اعلام شده از سوي دفتر تحكيم وحدت،19نفر از دانشجويان دانشگاه تهران به كميته انضباطي اين دانشگاه احضار شدند.اتهام اين دانشجويان برگزاري تجمع اعتراضي نسبت به حوادث كوي دانشگاه ميباشد. – درحادثه حمله نيروهاي سرکوبگر به کوي دانشگاه تهران تعدادي از دانشجويان دچار مصدوميت شديد گشته اند .آقاي“ عيسي عادلي” يکي از دانشجوياني که توسط نيروهاي سرکوبگر مورد حمله قرار گرفته بود . هم اينک در قسمت سي سي يو بيمارستان شريعتي و در وضعيت وخيم جسمي بسر ميبرد. – آقاي“پيمان پيران“دانشجوي زنداني آزاد شده،مجددا توسط نيروهاي لباس شخصي بازداشت شد.اين فعال دانشجويي باتهام حمايت از اعتراضات دانشجويان دانشگاه تهران،در مقابل اين دانشگاه دستگير شد. 3.اعتراضات: – جمعي از دانشجويان دانشگاه فردوسي در حمايت از دانشجويان دانشگاه تهران در اين دانشگاه تجمع اعتراضي برگزار کردند. در اين تجمع که حدود 400 نفر از دانشجويان دانشگاه فردوسي مشهد در آن حضور داشتند، دانشجويان سرود يار دبستاني خواندند و شعارهاي “دانشجوي زنداني آزاد بايد گردد” ، “زنداني سياسي آزاد بايد گردد” و ” دانشجو دانشجو اتحاد اتحاد ” و” دانشجو دانشجو حمايت حمايت ” سر دادند.

 تعدادي از دانشجويان دختر دوره شبانه دانشگاه فردوسي مشهد در اعتراض به وضعيت نامناسب بهداشتي و خدماتي و افزايش نا هماهنگ شهريه خوابگاه در مقابل سازمان مركزي دانشگاه تجمع كرده و نسبت به وضعيت ارائه خدمات رفاهي و بهداشتي در دو خوابگاه مربوط به دانشجويان شبانه شكايت داشته و از افزايش بي رويه و بي قانون شهريه خود گله كردند اما مسئولين دانشگاه از حضور در بين آنان خودداري نمودند. -جمعي از تشكلهاي دانشجويي دانشگاههاي شمال غرب كشور با صدور بيانيه ايي،از اعتراضات عمومي مردم آذربايجان نسبت به هتك حرمت روزنامه ايران به ساحت فرهنگ و زبان اين ديار حمايت كرده و موضع گيري برخي دولتمردان،احزاب،تشكل ها و شخصيت هاي سياسي-اجتماعي ارگانهاي وابسته به حكومت را نازل و خالي از واقعيت هاي جاري عنوان كردند. -انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه رجايي با صدور بيانيه ايي برخوردهاي انحصارطلبانه حاكميت،در سركوبهاي اخير دانشجويان و بركناري اجباري استادان و تاخت و تاز حراست و نيروهاي نظامي در صحن دانشگاهها را محكوم كردند.

انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران و علوم پزشكي تهران با صدور اطلاعيه ايي نسبت به وقايع اخير دانشگاه تهران اعتراض كرده و دخالت مسئولين دانشگاه تهران در مسائل داخلي انجمن هاي اسلامي و عدم اجازه برگزاري برنامه به آنها را امنيتي كردن فضاي دانشگاه و برهم زدن امنيت رواني دانشجويان اعلام كردند. – جمعي از دانشجويان آذري‌‏ دانشگاه‌‏هاي تهران در اعتراض به كاريكاتور توهين‌‏آميز در مقابل مجلس تجمع كردند.معترضين به زبان آذري شعارهايي با مضمون «آذربايجان بيدار است- حامي انقلاب است» و «براي هر زبان يك مدرسه لازم است» «انسان آزاده تسليت، تسليت» و «شونيسم ننگت باد» سر دادند.معترضان تصاوير باقرخان و ستارخان حمل مي‌‏كردند. در اين تجمع 100نفر از معترضين توسط مأموران امنيتي لباس شخصي دستگير شدند. از جمله بازداشت شدگان:آقايان“آرش قلي زاده و فرزاد خجسته نيا“از دانشجويان دانشگاه شريف و“اكبر حسين زاده ،يزدان اشرفي“از دانشجويان حصارك كرج،خانم“ فرانک فرشباف“ دانشجوي دانشگاه تربيت معلم،آقاي“ رضا بابايي“، “قهرمان خدابنده“،“محمد باقر جعفري“، دانشجويان دانشگاه بهشتي، آقاي“مجيد حسيني“،دانشگاه پلي تکنيک،آقايان و خانمها:“حيدر شادي“،“ يوروش (آيت) مهرعلي بيگلو“،“ رامين صديقي“، “عيسي برقي“، “فرشاد فرشيد فر“،“ ساسان ضحاك“،“ روشن فاخري“,“جعفر صفري“،“ امير نوري“,“داوود شيردل“،“ ارسلان جعفري“، “صدرالدين موسوي“،“ زهره مظلومي“ ،“ هاجر سلطاني“ ، “محمد احمدي“ ، “مرتضي نادري“ ،“علي نورمحمدي“ ،“ اکبر حسين زاده“ ، “سيد رسول سميعي نژاد“،“ احمد مهاجري“ ،“ تئلناز نعمتي“، “ثريا بخشي“ ،“عباس بيگ زاده“ ،“ رضا بيگ زاده و همسرش“،“ امير مقيم“،“ هاجر کريم نژاد“،“ زينال آل اوغلو“ميباشندكه تعدادي از آنها بهنگام دستگيري مورد ضرب و شتم قرار گرفته اند. -جمعي ا ز دانشجويان دانشگاه پلي تكنيك(اميركبير) در اعتراض به دخالت هاي بسيج دانشجويي و درخواست آزادي آقاي“ياشار قاجاري“دبير انجمن اسلامي دانشجويان اين دانشگاه در مقابل آمفي تئاتر مركزي دانشگاه تجمع اعتراضي برگزار كردند. – تعدادي از دانشجويان دانشكده صدا و سيما,در اعتراض به برخي از مشكلات صنفي و رفاهي ,آموزشي، ثبت‌نام، رفاهي، خوابگاهي و اصلاح شيفتهاي كاري سرويس اياب و ذهاب و ايجاد ايستگاه اتوبوسهاي دانشجويي در داخل يا مقابل دانشكده تجمع كردند. -دانشجويان دانشگاه تهران در اعتراض به احضار19نفر از دانشجويان اين دانشگاه و سركوب دانشجويان در كوي دانشگاه،در مقابل دانشكده ادبيات،تجمع اعتراضي برگزار كردند. -تجمع اعتراض آميز دانشجويان دانشگاه تهران و اميركبير,نسبت به خواسته هاي صنفي و سياسي و اعتراض به حكم بازنشستگي اجباري استادان مورد حمله پليس و ماموران امنيتي لباس شخصي در کوي دانشگاه قرار گرفت كه در نتيجه اين يورش نيروهاي امنيتي پانزده تن از دانشجويان مفقود شدند . – انجمن اسلامي دانشجويان دانشكده فني تبريز, با صدور بيانيه اي پيرامون حوادث اخير در آذربايجان اعلام كردند”اعتراضات مردم آذربايجان نشان داد كه حركت مردم همصدا با فرياد دانشجويان شده است و مطالبات اين ملت فراتر از عذر خواهي براي يك توهين مي باشد.

مجمع دانشگاهيان آذربايجاني پيرامون تظاهرات و شورش مردم تبريز و ديگر شهرهاي آذربايجان در روزهاي گذشته بيانيه اي صادر كرد. در اين بيانيه آمده است: اعتراضات گسترده ملت آذربايجان كاملاً حركتي خودجوش و مردمي بوده و هيچ گونه ارتباطي با عوامل بيگانه و خارجي ندارد. – حدود 400 نفر از دانشجويان دانشکده علوم اجتماعى دانشگاه علامه طباطبايى ،طي تجمع اعتراضي نسبت به اعتراضات صنفى دانشجويان دانشگاه تهران و اميرکبير اعلام حمايت و پشتيبانى نمودند. – صدها نفر از دانشجويان دانشگاه محقق اردبيلي و دانشگاه پيام نور واحد اردبيل در اعتراض به توهين روزنامه “ايران” به مردم ترک زبان اقدام به برگزاري تجمع نمودند. – جمعي از دانشجويان دانشكده مهندسي دانشگاه چمران اهواز،در اعتراض به انتخابات شوراي صنفي دانشگاه و برخي مسايل صنفي و فرهنگي تجمع كردند.

شماري ازدانشجويان دانشگاه امير کبير دراعتراض به دخالت نهاد هاي امنيتي و حراست دانشگاه درمراسم برگزاري انتخابات انجمن اسلامي دست به تحصن زدند و در ميان تعدادي ازآنها و بسيج دانشجويي درگيري کوتاهي رخ داد. -ح دود400نفر از دانشجويان دانشگاه سيستان و بلوچستان،در اعتراض به عملکرد تبعيض آميز هيات نظارت بر تشکلها نسبت به انجمن اسلامى دانشجويان، جو اختناق و سرکوب در دانشگاه، برخوردهاى امنيتي، غير قانونى و غير اخلاقى کميته انضباطى و عدم تشکيل شوراى صنفى پس از دو سال تحصن اعتراضي برگزار كردند. -جمعي از تشكلهاي دانشجويي و فعالان سياسي دانشگاههاي شمال غرب كشور با صدور بيانيه ايي اعتراض خويش را نسبت به عملكرد مقامات دولتي،احزاب و نمايندگان مجلس در برابر توهين روزنامه“ايران به هموطنان آذري اعلام كرده و خواستار استعفاي وزير فرهنگ و ارشاد،عذرخواهي مستقيم احمدي نژاد از مردم آذربايجان،رفع توقيف مطبوعات منطقه ايي و آزادي بازداشت شدگان تجمعات اخير شدند. – اعضاي شوراي مركزي انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه علوم پزشكي ايران در اعتراض به عدم صدور مجوز از سوي هيات نظارت اين دانشگاه براي برگزاري انتخابات انجمن اسلامي، مقابل دفتر رييس دانشگاه تحصن كردند. -دانشجويان دانشگاه چمران اهواز با صدور بيانيه ايي نسبت به فضاي امنيتي حاكم بر اين دانشگاه اعتراض كرده و از حركتهاي گسترده اعتراضي دانشجويان در ساير دانشگاههاي كشور منجمله دانشگاه رجايي و اميركبير و دانشگاه تهران حمايت خود را اعلام داشتند. -دانشجويان دانشكده پزشكي جهرم در اعتراض به عدم امنيت جاني دانشجويان در اين دانشكده كه منجر به تصادف و كشته شدن يك دختر دانشجو شد با شعار“امنيت حق ما دانشجويان است“در مقابل دفتر اين دانشكده دست به تجمع اعتراضي زدند. -دانشجويان جمهوري خواه دانشگاه يزد،با صدرو بيانيه ايي حمايت خود را اعتراضات اخير دانشجويان دانشگاههاي تهران و امير كبير اعلام نموده و خواستار آزادي بي قيد وشرط بازداشت شدگان فعالين دانشجويي شده اند. -تع دادي از دانشجويان دانشگاه اميركبير در اعتراض به ربوده شدن دو دانشجوي عضو انجمن اين دانشگاه،در مقابل سالن اجتماعات مركزي دانشگاه تجمع اعتراضي برگزار كردند.

انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه صنعتي شريف با صدور بيانيه ايي در مورد بازداشت فعالين دانشجويي نسبت به موج تازه‌اي از بازداشت‌ ، احضار گسترده‌ي آن‌ها به كميته هاي انضباطي و دست‌اندازي به ساحت دانشگاه ها از طريق ايجاد فضاي امنيتي، انتصاب روساي دانشگاه ها و اخراج يا وادار به استعفا كردن اساتيد اعتراض كرد. – دانشجويان دانشگاه تهران طي يك راهپيمايي اعتراضي در دانشگاه و با شعار مرگ بر استبداد پلاكاردهاي فرمايشي عوامل رژيم در دانشگاه را پايين كشيده و پاره كردند.دانشجويان معترض با پلاكاردهايي چون دانشجويان زنداني را رها کنيد ، اينجا حوزه نيست دانشگاه است ، اتمي را رها کن – فکري به حال ما کن ، رييس انتصابي نمي خوايم نمي خوايم – بمب هسته اي نمي خوايم نمي خوايم ، انجمن فاشيستي نمي خوايم – دانشگاه فاشيستي نمي خوايم“تا مقابل درب دانشگاه دست به راهپيمايي زدند. -جمعي از دانشجويان دندانپزشكي دانشگاه علوم پزشكي قزوين دراعتراض به ناكافي بودن حقوق دريافتي‌شان در اين دانشكده تجمع كردند. – شماري از دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي کرمانشاه با تعطيل کردن کلاسهاي درس خود و تجمع در محوطه ساختمان شماره يک دانشگاه علوم پزشکي نسبت به عدم اطلاع رساني شفاف در مورد مرگ چند بيمار مشکوک به آنفولانزاي مرغي و عدم اقدام مناسب در پيشگيري از شيوع احتمالي اين بيماري اعتراض کردند. – دانشجويان دانشگاه آزاد مراغه با صدور اطلاعيه ايي حمايت خود را از اعتراضات يكپارچه و ميليوني ملت آذربايجان در واكنش به توهين هاي نشريات سراسري و صدا و سيما اعلام داشته و متذكر شدند اعتراض خود را تا عذر خواهي رسمي وزير ارشاد از هموطنان ترك ادامه خواهند داد. – بيش از 700 نفر از دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي در اردبيل همگام و همصدا با مردم غيور آذربايجان در اعتراض به اهانت نژاد پرستانه رو ز نامه دولتي ايران و سکوت رسانه جمعي دولتي در محکوميت اين اقدام نژاد پرستانه و حمايت از مردم بي دفاع تبريز و اورم يه دست به تحصن زدند. – انجمن اسلامى دانشجويان دانشگاه بوعلى سينا و علوم پزشكى همدان با صدور بيانيه ايي نسبت به صدور حكم هيات نظارت دانشگاه به عدم اجازه فعاليت اين انجمن پس ۱۹ سال را محكوم نموده و همچنين از احضار ۱۶ نفر از دانشجويان علوم پزشكى به اتهام شركت در تحصن اعتراض آميز و اقدام به باز كردن نرده هاى جوش زده خبر داد. – دانشجويان معترض دانشگاه‌هاي اميركبير، تهران و علامه طباطبايي نسبت به خواسته‌هاي صنفي خود دست به تحصن زده و از رفتن به كلاس‌هاي درسشان خودداري كردند.

دانشجويان دانشكده علوم اجتماعي علامه طباطبايي در اعتراض به محدوديتهاي اعمال شده در مورد دانشجويان و استادان اين دانشگاه تحصن كردند. -شوراي مركزي دفتر تحكيم وحدت با صدور بيانيه ايي انتصاب فردي فاقد صلاحيت به عنوان وزير علوم، را خيانت به قديمي ترين و بزرگ ترين دانشگاه تهران عنوان نمود. – انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه علامه طي بيانيه اي ضمن حمايت خود از اعتراضات دانشجويان دانشگاه هاي تهران و پلي تكنيك اعلام كرد “ :منطق استبداد با زبان زور سخن مي گويد و تنها راه مقابله با آن مقاومت است “ .

انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه شهركرد با صدور بيانيه‌اي اعتراض‌آميز در رابطه با شرايط كنوني کشور اعلام كرد:“ آنچه در دانشگاه شاهد آن هستيم زنجيره‌اي از اعمال محدودکننده و تحجرگرايانه است که با مسائلي چون طرح جدايي اردوهاي دانشجويي شروع شده است و همه اينهامحدوديت‌هاي زنجير وار از ديد دانشجويان نه تنها سبب آسايش و پيشرفت آنان نخواهد شد بلکه تصوري جز توهين به قشر فرهيخته‌اي چون دانشجو و دانشگاهيان را نمي‌تواند به دنبال داشته باشد .”

تعدادى از دانشجويان دانشگاه تهران,در اعتراض به عملكرد برخى مسوولان دانشگاه و درخواست استعفاي آخوند عميد زنجاني، رياست اين دانشگاه ، تجمعى در مقابل دانشكده‌ى حقوق و علوم سياسى اين دانشگاه برگزاركردند. – انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه صنعتي شريف با صدور بيانيه‌‏اي ضمن اعلام حمايت از دانشجويان معترض دانشگاه‌‏هاي ، صنعتي سهند, صنعتي اميركبير, علامه طباطبايي و تهران اعلام نمود فشار روي فعالين دانشجويي به حداكثر ميزان خود در سالهاي اخير رسيده است. – انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه چمران ضمن اعتراض به برخورد دولت جديد با انجمنها و تشكل هاي دانشجويي اعلام كردند “وضعيت فعلي دانشگاهها با بحران روبرو است و دولت احمدي نژاد بايستي پاسخگوي اعتراضات دانشجويان باشد“.

تظاهرات اعتراض آميز نسبت به انتشار يک کاريکاتور موهن در روزنامه دولتي «ايران» در برخي شهرهاي استان آذربايجان در هفته اول خرداد نيز ادامه داشته ،هموطنان آذري در مشکين شهر، نقده و پارس آباد ضمن تجمع در مقابل فرمانداري شهر مانع سخنراني فرماندار شده و يك صندوق قرض الحسنه مربوط به ارگان چپاولگر بنياد مستضعفان را به آتش كشيدند.همچنين مردم معترض در مشكين شهر دفتر روزنامه ايران را آتش زدند. در نقده معترضان مانع سخنراني فرماندار شدند.در واكنش به اين ممانعت فرماندار به نيروي انتظامي و مأموران امنيتي دستور شليك مستقيم به جانب مردم را داده كه در نتيجه آن 10نفر از هموطنان ترك و كرد زبان در اين شهر كشته شده اند.

185 تن از روزنامه‌‏نگاران كشورمان با صدور بيانيه‌‏اي نسبت به حوادث اخير آذربايجان و همچنين بازداشت دو روزنامه‌‏نگار واكنش نشان دادند . – کانون نويسندگان ايران, با صدور بيانيه ايي خواهان روشن شدن وضعيت و رفع اتهام جاسوسي و ارتباط با بيگانگان آقاي“ رامين جهان بگلو “ نويسنده و شخصيت دانشگاهي شد . – شوراي خليفه گري كل ارامنه آذربايجان،با صدور بيانيه اي نسبت به كاريكاتور روز نامه “ايران “اعتراض كرده و اعلام داشتند اهانت به هيچ فرهنگ و زباني به هيچ عنوان پذيرفته و بخشودني نيست. – کنگره انجمن جهاني قلم PEN در پايان اجلاس شش روزه خود در برلين، در بيانيه از حکومت ايران خواست آقاي“ رامين جهانبگلو”، استاد ايراني – کانادائي فلسفه و فعال سياسي و همچنين آقاي”ناصر زرافشان” وکيل بازماندگان قربانيان قتل هاي زنجيره اي را هر چه زودتر، بدون قيد وشرط، از زندان آزاد سازد. – کانون نويسندگان ايران با انتشار اطلاعيه اي به افزايش بازداشت هاي امنيتي و اتهام زني به دستگيرشدگان در رسانه ها اعتراض کرد. – جمع صنفي- فرهنگي زنان ناشر، در نامه‌اي خطاب به وزير فرهنگ و ارشاد، از سياست ها و خطي مشي مسئولان جديد اين وزارتخانه انتقاد کرده و گفته اند که فرآيند توليد کتاب در ايران دچار رکود و سکون شده است.

بگزارش رسيده از شيراز، بيش از 1000نفر از تركهاي قشقايي بهمراه خانواده و فرزندان خود،در اعتراض به اهانت نابخشودني و هدف دار روزنامه “ايران“به هموطنان آذري،در مقابل فرمانداري شيراز تحصن اعتراضي برگزار كرده و انزجار خود را از اهانت اين روزنامه دولتي و بخصوص بي توجهي مسئولين حكومت به هويت قوميت ها اعلام داشتند. -بازار زنجان به منظور حمايت و همدردي با آسيب ديدگان تبريز به حالت نيمه تعطيل درآمد.تجمع کنندگان ضمن سردادن شعارهايي مانند “تورک ديلينه مدرسه”-“تبريز باشين ساغ اولسون”- هر گونه تحقير قومي و مليتي را محكوم كردند. 4.سركوب اجتماعي: -آقاي “رجبعلي مزروعي“،عضو شوراي جبهه مشاركت،در دادگاه استان تهران محاكمه شد.اتهام آقاي مزروعي توهين و نشر اكاذيب و همچنين مصاحبه عليه اظهارات پاسدار ذوالقدر در سال83 عنوان شده است.

بنا براخبار رسيده از شهر نقده ، پيکر”توحيد زمان زاده” دانشجوي 20 ساله که اخيرا در جريان اعتراضات مردمي در اين شهر به دست مامورين کشته شده بود، به خاک سپرده شد.بنا به اين خبر دوشنبه 7 خرداد در مراسم هفتمين روز از کشته شدن تعدادي از مردم آذربايجان مجددا ده ها نفرمورد اصابت گلوله قرار گرفته و مجروح شدند. همچنين در اين مراسم صدها تن از مردم توسط نيروهاي امنيتي و شبه امنيتي بازداشت و به نقاط نامعلومي منتقل شده اند. – آقاي“ علي‌‏ حامد ايمان”، روزنامه‌‏نگار و نويسنده تبريزى روز هفتم خرداد ماه، پس از خروج از محل كارش توسط ماموران اداره اطلاعات بازداشت شد. وى صاحب امتياز و مدير هفته‌‏نامه شمس تبريز بود .

روز8خرداد در حمله نيروهاي اطلاعاتي به خانواده يکي از فعالين حرکت ملي آذربايجان تکين ماهارلي (تقي پاشاپور) که اکنون در خارج از ايران به سر ميبرد، ماموران اداره اطلاعات شهرستان ماکو دو تن از برادران وي به نام آقايان”شهرام و باقر پاشاپور ”را به جرم فعاليتهاي پان تورکيستي دستگير کردند. مامورين اداره اطلاعات ماکو پس از بازرسي منزل و مغازه ايشان دو دستگاه کامپيوتر، ۱۵۰ عدد سي دي و مقداري کتاب و لوازم شخصي به همراه خود بردند. – عليرغم گذشت بيش از دو هفته از دستگيري آقاي“عباس پورازهاري“ از فعالان ملي-مذهبي تبريز و عضو شوراي مركزي جنبش مسلمانان مبارز،توسط نيروهاي وزارت اطلاعات تاكنون از سرنوشت و محل نگهداري ايشان خبري در دست نيست.

پس از گذشت دو هفته از جريان تظاهرات اعتراض آميز هموطنان آذري در تبريز،سرنوشت بازداشت شدگان اين واقعه توسط نيروهاي امنيتي وزارت اطلاعات در هاله ايي از ابهام ميباشد.آقايان“ حسن ارک عضو شوراي سردبيري هفته نامه توقيف شده “شمس تبريز”، ”دکتر احمد رضايي ”نويسنده و استاد دانشگاه، ”منوچهرعزيزي” روزنامه نگارو نويسنده نشريات ازجمله “شمس تبريز” و”نداي آذربايجان”، مهندس ”اماني” روزنامه نگارونويسنده هفته نامه “اوي بيل ماج” ، ”چنگيز بختاور” روزنامه نگار و فعال سابق جنبش کارگري، ”هاشم ميرزاده ”فعال دانشجويي و خانم ”زهره وفايي” از فعالان جنبش زنان در تبريز ا ز جمله دستگير شدگان ميباشند.

تظاهرات هموطنان آذربايجان توسط نيروهاي انتظامي و امنيتي به خشونت و شقاوت كشيده شد.مأموران مسلح سركوبگر با آتش گشودن مستقيم به سمت مردم بي دفاع و غير مسلح دو نفر از معترضين بنامهاي آقاي“ بهزاد صبوحي پور“ در تبريز و آقاي“ توفيق زمانزاده“ دانشجويي اروميه را در نقده بقتل رساندند.همچنين تاكنون در اين اعتراضات تاكنون 253نفر دستگير وبيش 50نفر زخمي و كشته شده اند.نيروهاي دولتي براي سركوب هر چه بيشتر در شهر تبريز تيپ موسوم به اميرالمومنين را از مناطق جنوبي كشور در اين شهر مستقر كرده است.

دفتر روزنامه” نداي آذرآبادگان” چاپ تبريز تا اطلاع ثانوي ا ز سوي دادگاه مطبوعات پلمپ شد.لازم به ذكر است روزنامه نداي آذرآبادگان از قديمي ترين نشريان استان آذربايجان شرقي است كه هم اكنون صاحب امتياز آن را شركت فراز نشر تبريز بر عهده دارد ؛ سردبير اين روزنامه و مديرعامل اين شركت را “ ابوالفضل وصالي “ بر عهده دارد. – بنابر خبر رسيده آقاي“ اسماعيل جوادي” از فعالين حرکت ملي آذربايجان در تاريخ هفتم خرداد ماه85 توسط اداره اطلاعات اورميه احضار شده و تاکنون به منزل خود مراجعت نکرده است. گفتني است که اسماعيل جوادي عضو هيئت تحريريه نشريه ”فرداي ما”ميباشد. -بنابر گزارش رسيده از شهرستان مياندوآب آقايان“ جلال کودعليلو,محسن فرامرزي ,احمد جدي,مهدي بازماني,شاهرخ فرامرزي, امير آقازاده,امير ثقفي, ولي ظهرابي,بهبود قلي زاده, علي رازي,صمصام محمدي وش,حاتم رستمي وش و چند نفر ديگر کساني هستند که از چند روز پيش در مياندوآب دستگير و هنوز در بازداشت هستند.

به گزارش رسانه هاي حكومتي قوه قضائيه جمهوري اسلامي 5 زنداني نگونبخت را در استانهاي سيستان و بلوچستان، لرستان و خراسان به دار آويخت. دو زنداني به نامهاي “مسعود نارويي“ و “عبدالواحد ن“ در زاهدان و يك زنداني ديگر به نام “مجيد سگوند“ در خرم آباد در ملأعام حلق آويز شدند. – سازمان عفو بين الملل طي گزارشي اعدام كودكان و نوجوانان توسط رژيم ايران را محكوم كرد و خواستار توقف آن شد.سازمان عفو بين الملل نگراني عميق خود را نسبت به صدور احكام اعدام براي بسياري از متهمان زير 18سال اعلام ميكند و از رژيم ايران مي خواهد اين مجازاتها را بلادرنگ متوقف سازد. – بر اساس اخبار رسيده از آذربايجان و در پي اعتراضات مردمي يك فعال سياسي به نام آقاي“بهبود قليزاده“ در شهر مياندوآب توسط نيروهاي امنيتي دستگير شد. قبل از اين بازداشت نيز آقايان“ شاهين حسني و جلال کودريلو “ در همين شهر توسط نيروهاي اطلاعاتي دستگير شده بودند.همچنين روز دوم خرداد، آقاي“عباس لساني“ يكي از فعالان سياسي شناخته شده در آذربايجان، در اردبيل دستگير شد. خبر ديگري از شهرستان مرند حاكي است كه بيش از 17 نفر در جريان تظاهرات روز دوم خرداد در مرند از جمله آقايان“علي اوجاق زاده“ ، “حسين عليزاده“، “مهدي حسين زادگان“،“ حامد محمودپور“،“ غلامرضا بابايي“ و“ مسعود حبيب وند“ دستگير شده اند. -آقاي“حسين عبدالله پور“،وبلاگ نويس قمي،بنابر حكم دادگاه تجديد نظر قم به شش ماه حبس تعليقي محكوم شد.اتهام آقاي عبدالله پور توهين به ولي فقيه نظام ميباشد. – دفتر نمايندگي جامعه جهاني بهايي در نيويورک اعلام كرد ۵۴ جوان بهايي در شيراز دستگير شدند.اتهامات وارده به افراد دستگير شده عنوان نشده است.

در تظاهرات اعتراضي مردم نقده،در حمايت از هموطنان آذري،از سوي مأموران نيروي انتظامي به سوي مردم معترض آتش گشوده شد كه در نتيجه آن 10نفر از هموطنان نقده كشته و 100نفر مجروح شدند.اسامي تعدادي از كشته ها عبارتند از“: سيروس(توحيد) آذريون، عسگر شكاري، عليرضا قلي پور، رزاقي، همت اسم زاده، حسين فتحي پور، عزتي، عسگر قاسمي، حبيب رضوي، محمد علي جنت نيا، حمزه نيازي و يك نوجوان 15ساله “ .

جمعي از زنان و دختران جواني که براي تماشاي آخرين بازي تدارکاتي تيم ملي فوتبال ايران خود را به استاديوم آزادي، محل برگزاري اين مسابقه رسانده بودند، با برخورد شديد نيروي ا نتظامي روبرو شدندکه در مواردي به ضرب و جرح تعدادي از خانمهاي معترض منجر شد. -بنابر اظهارات منابع خبري دراويش گنابادي، اداره اطلاعات خرم آباد و دورود ،اقدام به آزار و اذيت دراويش اين منطقه نموده است كه در همين رابطه يكى از دراويش گنابادى به نام آقاي “جمشيد لك“،به جرم حضور در حسينيه شريعت قم و برخورد با عوامل اطلاعاتى فاطميون بمدت يازده روز را در بازداشت و همسر ايشان نيز بعنوان گروگان در ستاد خبري درود بسر برد.همچنين 18نفر از عوامل اطلاعات خرم آباد به منزل“حاج مسعود وحدت“بجرم تشكيل جلسات درويشي يورش برده و ضمن تخريب اموال وي عكسها و نوار و كتب عرفاني ايشان را توقيف كرده اند. كميته رفراندوم آزاد ايران، كليه اعمال سركوبگرانه و خودسرانه باندهاي سياه و فاشيستي نظام ديكتاتوري آخوندها را محكوم مي نمايد و كليه ارگانهاي بين المللي و حقوق بشري و وجدانهاي بيدار بشري را بدادخواهي مردم ايران و اقدام فوري عليه فاشيسم مذهبي حاكم بر ايران ،فراميخواند ما خواستار فشار آوردن هر چه بيشتر براي متوقف كردن نقض گسترده و مستمر حقوق بشر و دستگيريهاي گسترده و خودسرانه در ايران و رسيدگيهاي به وضعيت دستگير شدگان تجمعات دانشجويي و شهرهاي مختلف آذربايجان هستيم . ما از آقاي كوفي عنان،دبيركل سازمان ملل متحد خواستار فرستادن يك نماينده براي بررسي نقض اوليه ترين حقوق انساني در حق زندانيان بيدفاع سياسي و عقيدتي در زندانهاي جمهوري اسلامي هستيم. زنده باد آزادي كميته رفراندوم آزاد ايران 17خرداد ماه 1385(7ژوئن 2006) رونوشت به : – دبيركل سازمان ملل متحد – عفو بين الملل -سازمان ديده بان حقوق بشر www.hamyari.net كميته رفراندوم آزاد ايران

 منبع: سايت ديدگاه

Eyvaz Taha arrested in Moghan by security forces

َJune 2006

________________________________

Eyvaz Taha director in charge of cultural publication “Yarpagh” was arrested in Moghan by security forces.

________________________________

Iranian Human Rights Activist Groups in EU and North America (IHRAG)

Evidence about the widespread, planned and systematic violation of Human Rights in Iran

In this report a little part of the human rights violations instances in Iran has been compiled

Students: Summons and Detentions

1-According to the statements of Mostafa Pahlevani the secretary of the Islamic Associations of Boo Ali and Medical University of Hamedan, 5 members of these associations were summoned to the disciplinary committees of these universities.(ISNA 26/5/2006)

 

2-Navid Gholami, Behrooz Khaleghi, Morteza Boreshjan, Emad Behavar, Alireza Farokh nia and Azadeh Zia the students of Yazd University charged with obstruction and disturbing public opinion by publishing manifestations to boycotting the elections, were summoned to Yazd Islamic Revolution’s Court Branch 3.Amir Eshaghi the other student of this university was summoned to Yazd review court branch 5. (ILNA 16/3/85)

 

3-Majid Ashraf Nejad, Aboozar Poozesh, Ehsan Boloori and Hamed Taherkhani the members of Islamic Association Council of students, Poorya Nabati the member of University’s Council, Mahdi Babaee and Sadegh Mohammadi the students of Shahid Rajaee University were summoned to the disciplinary committee of this university.(ILNA 24/3/85)

 

4-Asoo Saleh the secretary of “Hajan” cultural-research institute, Asaad Baghery the secretary of the Students Islamic Association and Shooresh Moradi one of the student activists of Kurdistan University were summoned to the disciplinary committee of the university.(ILNA 27/3/85)

 

5-Three students of Amir Kabir University were summoned to the disciplinary committee of this university, and 11 publications of this university have been closed. (ISNA 28/3/85)

 

Students: Trials

 

6-Davood Hasan Poor Tehran University student, charged with propaganda against the state and and disturbing public opinion with complaint of public prosecutor was tried in Tehran’s revolution’s court branch 13.According to the statements of this student his confessions in the prison was because of the pressures on him.(ILNA 6/4/85)

 

7-Mohammad Reza Rahimi the student of Yazd University, charged with insulting Khameneii and disturbing public opinion with the complaint of the security forces and theological Guardian’s representative office in he university was tried in Yazd revolution’s court branch 1.(ILNA 9/3/85)

 

8-Mohammad Reza Rahimi, Behrooz Khaleghi, Alireza Farokh Nia, Emad Behavar, Navid Gholami Yazd University students charged with insulting Khameneii and disturbing public opinion with public prosecutor’s complaint were tried in Yazd revolution’s court branch 5. These students had been sentenced to imprisonment in another trial in Yazd revolution’s court branch 2.(ILNA 10/3/85)

 

9-Jamshid Khatami the director in charge of student publication “Jameeh”was tried in the court house of Mashad. (ISNA 19/3/85)

 

Students: Detentions

 

10-According to the statements of Ali Nikoo Nesbati the member of main council of “Daftar-e-Tahkim-e-Vahdat” a group of vigilantes attacked a students meeting in Tehran University, which was held for protesting against the repressive atmosphere of the universities and untimely retirement of 6 professors (Dr.Doroodian, Dr.Raees Toosi, Dr.Ashoori, Dr.Saee, Dr.Araghi, and Dr.Safaee) of this university.In this attack 15 persons were detained, 70 persons got injured and some parts of students dormitory were damaged. Also Mojtaba Bayat and 18 other students were summoned to the disciplinary committee of the university.(ILNA & Radio Farda 3/3/85)

 

11-Sara Saeedi, Sahar Reza Zadeh, Pegah Hamzeii, Erfan Javanmard, Farhad Ghorbanzadeh, Faris Hashemi, Hooman Kazemian, Parviz Piran, Mojtaba Bayat, Mahdi Shirzad, Shahoo Rastegari, Hooman Bakhsh Ali Zadeh, Behnam Sepehrmand, Reza Ghazi noori, and Jolan Farhadi the students of Tehran University were detained by security forces.(Advar News 7/3/85)

 

12-Mohsen Alamooti director in charge of student publication “Besharat” and Mehri Hasanzadeh director in charge of student publication “Oboor” the members of Students Islamic Association of Kermanshah Razi University, were detained by vigilantes security forces and transferred to Dizel Abad Prison in Kermanshah.(ISNA 7/3/85)

 

13-Sajad Niknam the secretary of Student Islamic Association of Oroomiyeh University was detained after interrogation by intelligence office.(Advar News 7/3/85)

 

14-Pooya Habibollahi, Tehran University Student was detained by armed vigilant security forces.(Advar News 7/3/85)

 

15-Yashar Ghajar the secretary of Students Islamic Association of Amir Kabir University was detained by vigilant security forces. (Advar News 8/3/85)

 

16-Acording to the statements of Mohammad Ali Dadkhah, defending attorney of imprisoned students Yashar Ghajar and Abed Tavancheh, the files of his clients have been sent to evolution’s Court House Branch 14.By the order of the interrogator these students do not have the right of visiting their defending attorney in Evin prison.(ISNA 16/3/85)

 

 

Students: Sentences Issued by the Courts

 

17-Ali Sadeghi the former secretary of Students Islamic Association of Khajeh Nasir University, charged with insulting, calumniation and publishing lies was sentenced to 1 year suspended imprisonment in Tehran’s Penal Court Branch 23.(ISNA 21/3/85)

 

18-Salman Sima Azad University Branch Tehran South student and the director in charge of the student publication “Sokhan-e-Tazeh” was sentenced to one semester suspension from educating and one semester banishment to Karadj branch by the disciplinary committee of the university.(ILNA 5/3/85)

 

 

Restriction of student formations activities

 

19-According to the statements of Soroosh Hashem Poor the former member of Islamic Association of veterinary faculty of Ahvaz Chamran University, during the election of guild council of this university the election board has rejected the competence of 90 persons among 250 persons.(ILNA 22/5/2006)

 

20- Follows with the speech of Ali Akbar Moosavi Khoeini in Sistan Baloochestan University, with complaint of student mobilization and the sentence of the observer committee on student formations the activities of Islamic Association of this university have been suspended for 4 months.(ISNA 23/5/2006)

 

21-The student publications “Yord” and “Gozineh 11” and “Safir” were closed with the order of the observer committee on students’ publications of Tehran’s Rajaee University. (Peyke Iran 24/5/2006)

 

22-With the order of control board of Kermanshah Medical School, activities of the Islamic Association of this university because of non conformity with

 

Press: Banns

28-Iran newspaper was closed with the order of press supervisory board for publishing an insulting cartoon, this news paper was charged with publishing dividing and stimulating subjects.(ILNA 23/5/2006)

 

29-“Neday-e-Azarabadegan” newspaper, publishes in Tabriz was closed with the order of judiciary officials. The security forces restricted the distribution of the volumes 291 and 292.(ILNA 2/6/2006)

 

30-“Neday-e-Hashtrood” publication was closed for publishing an article written by Jafar Khosravi with title “you are telling the truth”. The writer was interrogated in intelligence office. (Peyk-e-Iran 5/6/2006)

 

31-According to the statements of Kamal Daneshyar the chairman of Energy Commission of Islamic Consultative Assembly, with closing Iran newspaper 7000 persons have lost their jobs.(ILNA 11/6/2006)

 

32-The weekly publication “Ayeneh” with directing in charge of Mohammad Reza Jandaghi Zadeh, after publishing 26 volumes was closed with the order of Islamic culture and guidance ministry.(ILNA 14/6/2006)

 

  Press: Journalists detentions

33-Mehrdad Ghasem Far the editor in chief of “Iran-e-Jome” monograph and Mana Neyestani the cartoonist of this newspaper charged with publishing dividing and stimulating subjects with complaint of intelligence ministry and public prosecutor were interrogated in government officers court and then they got detained.(ILNA 23/5/2006)

 

34- Ooraj Amiri and his wife the journalist of local publications in Marand Township after being assaulted in their house were detained by the security forces. The officers after searching the house took their PC and some hand writings and documents with them. (Tabriz News 25/5/2006)

 

35-Vahid Dargahi the editor in chief of “Avaye Ardebil” weekly, Ali Nazari the editor in chief of “Araz” weekly and Reza Kazemi the member of writing boards of “Araz”, “Yapagh”, and “Yashmagh” were arrested by security forces in Ardebil.(Committee for Defense of the Political  Prisoners of Azerbaijan –ASMAK 27/5/2006)

 

36-Amin Movahedi journalist and human right activist, was arrested by the security forces in Meshkin Shahr. (Tabriz News 26/5/2006)

 

37-Ali Hamed Iran director in charge of the closed weekly “Shams-e-Tabriz” charged with attending in an illegal rally and his activities refer to Azerbaijan affairs in recent years was arrested by security forces in Tabriz.(ILNA 30/5/2006)

 

38-Zohreh Vafaee the director of “Zaynab Pasha” publishing company and the director in charge of comedy publication “Javaldooz” was detained by intelligence ministry oficers. Also Eyvaz Taha director in charge of cultural publication “Yarpagh” was arrested in Moghan by security forces.( Committee for Defense of the Political  Prisoners of Azerbaijan –ASMAK 30/5/2006)

 

39-“Nedaye Ardebil” publication was closed, and Mohammad Yoosefi and Akbar Ghorbanian its writers were arrested by the intelligence ministry officers. Also Davood Shirdel one of political activists in Marand Township was arrested by the intelligence ministry officers. (Students Committee of Human Rights reporters 1/6/2006)

 

40-Abolfazl Vesali editor in chief of the closed newspaper “Nedaye Azarabadegan” for publishing subjects refer to the people oppositions in Tabriz, with the sentence of general and revolution’s court branch 6 was arrested in Tabriz.(ILNA 10/6/2006)

 …..

 Press: Journalists Summons

Iranian Human Rights Activist Groups in EU and North America (IHRAG)
E-mail: hriran@hriran.org
Phone: 1 – 514 – 365 9212 (Canada) or 46 -704-124-500 (Sweden)
Address: BOX 5047, 165 10 Hässelby, Sweden
Human Rights News from Iran: www.hriran.org

 http://www.komitedefa.org/sidor/rep35E.htm

 

More Journalists Arrested

06, 2006

Hassan Zarezadeh Ardeshir, Rooz Online:

A large number of writers and journalists were among those arrested during the recent popular protestsin the province of Azarbaijan.

Based on recent reports from the group Students Committee to Defend Political Prisoners in Iran, Ali Hamed Iman, editor-in-chief of suspended Shams Tabriz weekly, Zohreh Vafaie, director of Zeynab Pasha Publishing, Eyvaz Taha, editor-in-chief of Moghan publication, Reza Kazemi, executive director of Yarpatogh publication, Younes Safdari and Babak Ojagh, Yarpatogh writers, Ali Nazari, Araz editor-in-chief, Vahid Dargahi, Avaye Ardebil writer,Hassan Ark, editorial board member of suspended Shams Tabriz weekly, Ahmad Rezaie, writer and university professor, Manouchehr Azizi, Changiz Bakhtavar in Tabriz,Orouj Amiri in Marand, Amin Movahedi in Meshkinshahr are among journalists who have been arrested in different cities in Azerbaijan and Ardebil provinces.

Iran’s labor ILNA news agency wrote last week that Ali Hamed Iman, editor-in-chief of the suspended Shams Tabriz weekly had contacted his family once and had informed them of his detention. ILNA also reported last Friday that the offices of Neday-e AzarAbadegan daily, one of the oldest publications in Eastern Azerbaijan were sealed by government agents. Faraz Nashr Tabriz is the publisher and Abolfazl Vesali is the editor-in-chief of this daily.

Abed Tavanche, a student at Tehran’s Amir Kabir University who is also a blogger who had disappeared on May 28th has now been found and is under arrest of Passdaran Revolutionary Guards intelligence unit. An Amir Kabir university publication quoted informed anonymous sources that Abed Tavanche was arrested by intelligence agents belonging to the Passdaran corps and he was under harsh prison conditions.

Recently, circles affiliated to intelligence agencies had accused Abed Tavanche and a number of others as Marxists of fomenting unrest. Such comments were also published in Sobhe Sadegh publication affiliated to the Passdaran. French based Reporters without Borders had protested the arrest of Tavanche, as had Iranian students.

Reporters without Borders reported that the last note on Tavanche’s blog was the note he wrote on the day of disappearance. Tavanche had posted imprisoned lawyer Nasser Zarafshan’s message addressed to 72 Global Writers Congress on the website. Zarafshan is the lawyer for the surviving families of those that were killed in the killings carried out by the ministry of intelligence agents in the late 1990s, known as the ‘serial killings’.

Farid Modaressi, a journalist for Shargh daily who also runs a blog which has been accused of propaganda against the Islamic regime and offending government officials is now behind bars and awaits his sentence. Last year, a court in Qom gave Modaressi a six month suspended sentence and another six months of regular prison. Saleh Nikbakht Modarresi’s defense lawyer told Iranian Student News Agency (ISNA) that his client had been held in prison after his term because some influential officials had requested the judiciary officials not to release Modaressi.

Bloggers such as Mojtaba Sameenejad, Arash Sigarchi, Bina Darabzand and a number of other journalists such as Elham Afroutan, Mohsen Dorostkar, Mana Neyestani, Mehrdad Ghasemfar are in prison in Iran on charges that include insulting the leaders of the regime and propaganda against the state.

Mana Neyestani, the cartoonist for Iran daily and Mehrdad Ghasemfar, editor of Iran Jome are in prison since May 12th. Jamal Karimi Rad, the minister of justice who is also the spokesman for the judiciary said that while judicial investigations are still in progress, two journalists from Iran newspaper will not be released until their motivations and behind-the-scenes issues are completely clear. He added that they would temporarily remain in imprison.

Two Rials 300 million bails are issued for Elham Afroutan and Mohsen Dorostkar, the journalists from Avaye Hormozgan who were arrested last February.Around 30 journalists and bloggers were arrested in Iran last year. In its recent report, Amnesty International named Iran among

the three top countries not safe for journalists.

 

http://regimechangeiran.blogspot.com/2006/06/more-journalists-arrested.html

YOL dərgisi barədə qısa bilgi

BİR ZAMAN “YOL” YOLA DÜŞMÜŞDÜ

 

“Yol” ötən yüzilliyin 90-larında Tehranda çıxan ədəbiـbədii dərgi idi. Eyvaz Tahanın baş yazarlığı ilə tam Azərbaycan tüٍrkəcəsində buraxılan bu dərgi, Güney Azərbaycan mətbuat tarixində hadisə sayılırdı. Vaxtilə Solçuların “Keyan”[۱] müəssisəsinə başçılıq etədiyi zaman işıq üٍzu görmüş Yolda yeniliklər az deyildi. Yol Güney Azərbaycanın birinci rəngli dərgisi, yep-yeni məzmunlu, və milli hökümət zamanından bəri çıxan ən yükəsk tirajlı nəşr orqanı idi. Habelə yolun özüٍndən önəmsiz olmayan “Kəpənğk” dərgisi, Yolun əlavəsi kimi uşaqlar üٍçün buraxılırdı. Son nömrələrdə səhifəlrinin sayı 64ـdə qədər artımş bu əlavənin indiyə qədər bənzəri çıxmayıb. E.Taha Yol və Kəpənək dərgilrində 20 ـci nömərəyə qədər çalışdı. Həmin sayı işıq üٍzu gördükdən sonra məzmun və dilin diyəşidirilməsinə dair gələn hökümət əmrlərinə boyun qoymaraq redaksiyadan uzaqlaşdı. Bu uzaqlaşma Hüseyn Şəritmdarinin Keyhanı ələ keçirməsinə təsadüf edirdi.

 

E. TAHAnın keyhanda əməkdəaşları bunlar idi: rəhmətlik professor Həmid Məhəmmdəzadə, İsmayıl Hadi, Əli Urmulu, Abdulla Bəhrülulumi, Atila Maralanlı, Qəhrəman Nuranı, Əkbər Azad, Elşən Seyidzadə, Əmin Sidiqi, Elyar Kərimxanlı, Nuşin Musəvi.

 

Görkəmli alim doktor Cavad Heyət başda olmaqla Azərbaycanın tanınmış alimləri, yazarları və şairlərinin əksəriyyəti öz əsərləri ilə yolda çıxış etmişlər. İndiki tanınmış rəssamların bir nəçəsi, o cümlədən Hüseyn Novruzi Yol dərgisi ilə şöhrət qazanmağa başlamışlar. Yolun loqosu böyük rəssam və heykəltəraş Nəcibinin işidir. 

 

* Tehranda yerləşən “Keyhan” müəssisəsinin buraxdığı “Keyhan” qəzeti vaxtiylə İran mətbuat tarixində ən qədim və ən nüfüzlu mətbu orqanların biri, nüfuz baxımından bəlkə də birincisi olmuşdur. Keyhan müəssisəsində 15-dən çox qəzet və jurnal buraxılır ki, onların ən önəmlisi Keyhan gündəliyidir. Keyhan 90-ci illərin ortalarına qədər Başda seyid Məhəmməd Xatəmi olmaqla islahahatçıların nəzarəti altında idi, “Yol” da elə məhz o zamanlar buraxılırdı. Amma sonralar Keyhan müəssisəsinin İranda gedən islahat hərakatına qarşı çıxdığı üçün onun buraxdığı bütün mətbu orqanlar gözdən düşdü.

 

CAHAN jurnalı T. Alışanoğlunun baxışında

Jurnalları vərəqlərkən silsiləsindən: Cahan

Tehran Alışanoğlu

Ədəbi məkanın boşluğu şəraitində, – ki, ayrı-ayrı təzahürləri, qabarma və çəkilmələri çıxmaqla, bizdə post-sovet ədəbiyyatı epoxası əsasən bununla səciyyəvidir, – hər növ, hər yön özgə ədəbi-bədii, estetik-nəzəri materialın bura axarı, yeriməsi təbii, məlum. Çünki mədəni toplum vakuum sevmir. Bu arada ilin əvvəlindən artıq üç sayı çıxmış, istər nüsxə /2500/, istərsə də yayım çevikliyi ilə digər ədəbi dərgiləri üstələyən “Cahan”ın yeri, payı, xüsusi çəkisi, işi, rezonansı göz qabağında, danılmazdır. Danılmır da: mətbuatda sızan təqdir sözləri, saydan saya göründüyü kimi, nüfuzlu ədiblərin təzə əsərlərini bura təqdim etməsi… Və nəinki, min bir səbəbdən nəşri çətinləşən, dövrü, dövriyyəsi daralan, fəaliyyəti kəsilən ədəbi nəşrlər arasından “Cahan” gün-gündən maraqları, zövqləri, düşüncələri işğal, həm intişar etməkdədir.
 
1997-dən nəşrə başlamış, kifayət qədər həcmli “Cahan” dərgisinin nəfis, müasir poliqrafik üslubda, üç aydan bir hesabı ilə üç sayı çıxmış, dördüncüsü bu günlər gözlənilir. “Ədəbi, bədii, elmi, ictimai jurnal”ın təsisçisi “İslam vəhdət ocağı”dır. Və ilk reaksiyamız belə olmuşdu ki, “jurnalın ünvanı Güneyli-Quzeyli vahid Azərbaycan”, “çağdaş Güney və Quzey ədəbiyyatı burada yanaşıdır” (“Ədəbiyyat qəzeyti”, 9 may 1997). Bunu faktlar da təsbit edirdi (jurnalın baş redaktoru Eyvaz Taha, redaktoru Məsiağa Məhəmmədidir). Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatından seçmələr sonrakı saylarda da özünə yer alır. Ələkbər Salahzadə və Vaqif Səmədoğlu, Sara Nəzirova və Vaqif Nəsib, Adil Mirseyid və Ağacəfər Həsənli, Eyvaz Taha və Namaz Məmmədoğlu, Murad Köhnəqala və Əlisəmid Kür, Xanəmir Nəzər və Həmzəli İlyas, Balayar Sadiq və Qəşəm Nəcəfzadə, Ayxan Əziz və Məhəmməd Astanbəyli, Şahin Fazil və Azər Qafarov, Rövşəni və Əlizadə Nuri, Hafiz Nəzərli və Mehdi Cəlal, Ayaz Arabaçı və Nadir Məmmədli, Mahir Qarayev və Fəridə Hacıyeva, Şahid Tənha və Heydər Balakişiyev… – müasir şer və hekayə, qəzəl, müsəbbə… – məhz müxtəlif vurğulu poetik notları, buradaca dərginin təklif etdiyi digər bədii nümunələrə diqqət edərsək: – M.H.Şəhriyar, Orxan Vəli, Frans Kafka, Alber Kamü, Pol Elüar, Artur Rembo, Edqar Allan Po, Xorxe Luis Borxes, Antonen Arto, Tomas Bernhard, Səid Faiq, Xose Asunsion Silva, Ancey Bursa, Qasım Həddad, Spujməy Zəryab… – dünya ədəbiyyatından ayrı-ayrı çevirmələr arasında görərik. Və hətta bu növ poetik sərgi prinsipi sanki eklektik yanaşmadan danışmağa əsas verir. Amma ilk təəssürat aldatmasa da, yalnız qismən doğru olur. Bədii nümunələr dərginin ümumi havasında az yer tutur, məhz poetik notlar qədərində. Günün tələbini və başlıca missiyasını, görünür, jurnal bunda görmür. ahan”ın dünya ədəbiyyatı boyu bugünlü gəzişmələrə həvəsi mənə bir zaman “İnostrannaya literatura” jurnalının ədəbi informasiya məkanımızda, doğrudur, özgə dildə, lakin gərəkli işini , oynadığı rolu xatırladır. Mündəricədə olmasa da, ən azı strategiyada. Hətta bəzi məqamlarda (məsələn, hər sayı tamamlayan “Çələng”, “Yeni kitablara baxış”, “Antirubrika” qismindən Mikayıl Yaqubzadənin ardıcıl yazıları) “Cahan”ın həmin imitasion plandan heç də çəkinmədiyini görmək olar. “Dünya”nın bizə artıq rus dili vasitəsi ilə deyil, özgə səmtdən gəlişdiyini, azacıq görünsə belə, mən jurnaldakı kiçicik xətalarda, ya bəlkə transkripsiya fərqlərindən də sezirəm. Deyək, bugünə qədər Ay Tsin deyə tanıdığımız şair “Cahan”da “Çinin ən məşhur şairlərindən sayılan Ay KU İnq” olur, yaxud Oktavio Pas kimi məşhur olan yazıçı dönüb burda “Oktavio Paz”, Amerika yazıçısı Edqar Allan Po isə “Edqar Alen Po” olur… Hər halda bu, həm də rus dilinin ötürücülük missiyasının “laxladığını” – bizə xəbər verir. Bunun yerini hər hansı bir özgə dilmi tutmalıdır, yaxud orijinaldan çevirmələr? – bu isə şəksiz, nəzəri yox, praktiki məsələdir: yəni birbaşa, əslindən tərcüməçilər çatışmadıqca səhvlər də olasıdır… İndilik uğurlusu budur ki, “dünya” – “Cahan” bizimlə bizim dildə danışmağa çalışır, səy edir. Bədii ədəbiyyat kimi, bədii tərcümə də “Cahan”ın ilk saylarında aparıcı xətti təşkil etmir, – bu belədir, bəs onda strateji niyyətlər, “dünya”ya yolumuz hansı mətnlərdən keçir, əyaniləşir. Ədəbi publisistika: Meksika yazıçısı Karlos Fuentes ilə müsahibə (hər ikisinin çevirəni M.Rzabəyli), – bir qayda olaraq jurnal “dünya”ya məşhur bir imzanın gözləri ilə açılır; həmçinin bu məqamda biz görkəmli qırğız yazıçısı Çingiz Aytmatovu da görə bilirik (çev. M.Nəcəfli),”ötən il Nobel mükafatına layiq görülmüş Polşa şairəsi Vislava Şimborska”nı da (”Di Velt”, Almaniya)… Sənət nəzəriyyəsi və tənqid: “Ernst Kassirer, Metaforanın gücü” (çev. C.Əliyev), “B.Qubman, Frankfurt məktəbinin tarix fəlsəfəsi” (çev. Sərxan), “Vladimir Solovyov, Dostoyevskinin ictimai idealı” (çev. M.Əhmədzadə), “Yaşar Kamal, Qəhrəman yazıçılar çağı”(çev. Qədir İsmayıl). “Jak Derrida, Rəssamlıqda həqiqət” (çev. C.Əzizoğlu), “Rza Fərruxfal, Ədəbi mətnlərin redaktəsi” (çev. M.Bayramlı), “Əkbər Azad, Fransız şairinin… türkcə və farsca şerləri”… – “Cahan” məhz bugünə qədər bizdə ədəbi fikrin az məşğul olduğu və hətta xəbərdar olmadığı sahələrə əl atır. Məsələn, təkcə elə “modernizm” və bununla bağlı neçə yazıya üz tutur: “Espen Hovardsholm. Modernizm” (çev. C.Əziz), “Robert B.Rey, Postmodernizm nədir?” (çev. M.Bayramlı), “Umberto Eko. Postmodernizm, ironiya və ləzzət” (çev. Y.Cavanşir). Yaxud çağdaş elm və fəlsəfə nümunələri: “V.Hesle, Martin Haydegerin texnika fəlsəfəsi” (çev. M.Məsiağa), “Mixail Petrov, Elm və texnologiya” (çev. M.Əhmədoğlu), “Lev Qumilyov, Tarixi coğrafiyanın humanitar və təbii elmi aspektləri” (çev. C.Yusifli), “Əhməd Vaizi. Funksionalizm və teoloji dil” (çev. Sərxan), “Paul Tillix. Dini simvolların mənası və şərhi” (çev. G.Həsənova), “Qorxmaz Quliyev, Narsissizm, yaxud özünüsevərlik” və bu sırada “dünya”ya sirr olmayıb, bizə yalniz bugün açılan Şərq məşhurlarını ayrıca qeyd etmək lazım gəlir: “Miyan Məhəmməd Şərif. Məhəmməd İqbalın fəlsəfəsində Allah anlayışı”, “Toşihiko İzutsu, İşraq fəlsəfəsi (hər ikisini M.Məhəmmədi çevirmişdir). Özlüyündə aydındır ki, kifayət qədər çəkiyə malik bu intellektual informasionu hələ oxucunun həzm etməsindən əvvəl, – heç də hazırlığımızla öyünə bilməyəcəyik, – mütərcimlər onun öhdəsindən gəlməli olurlar. Adı çəkilənlərdən Cavanşir Yusiflinin timsalında bu məqama toxunmaq istərdim. Təkcə ona görə yox ki, burda onun fəallığı, işinin həcmi açıq-aşkardır. Cavanşir son zamanlarda istər jurnalda, istərsə də ümumən ədəbi mətbuatda çox və çevik çıxış edir, sanki əsərlərini çevirdiyi XX yüzilin ədiblərinə təqlidən janra məhəl qoymadan yazılarını – tənqid, şer, hekayə, esselərini… dərc etdirir. Amma, məncə, ən çox mütərcim kimi görünür, – məhz buna görə. Belə ki, müşahidələrimə güvənərək, texnoloji baxımdan “Cahan”da üç növ tərcümə sırası ayırardım. E.Kassirerin “Metaforanın gücü”nün çevirməsi elmi-dəqiq; Migel de Unamunonun “Xose Asunsion Silva” məqaləsi – sərbəst; Mişel Bütorun “Roman texnikası” – təxmini tərcüməyə əsil timsal ola bilər. Mən burda sırf təəssüratdan və yazıların bir tam kimi qavramından çıxış edirəm. Bölgü də tənqidi aspektdən çox mətnə yanaşma tipini vurğulayır. Bütövlükdə C.Yusifli (Əliyev, Əzizoğlu) fransız və rus dillərindən çevirir. Bu dillərdən mənim yalnız ikincisinə hünərim çatır. Bununla belə, eləmədim tənbəllik, ruslarda bu işin “məktəb” səviyyəsində mövcudluğunu nəzərdə tutub, “Metaforanın gücü”nün dilimizə tərcüməsini kəlməbəkəlmə rus mətni ilə müqayisə etdim, nəticədə bu qədər mürəkkəb mətnin birnəfəsə, uğurla çevrilməsinə yalnız heyrətləndim. M.de Unamunonun da nəfəsi mənə ruscadan tanışdır, üstəlik bir neçə yerdə bunun, mənə tənqidi məqalələrindən tanış digər – C.Yusifli nəfəsi ilə əvəzləndiyini duymaq heç də çətin olmadı; əslində elmi-ədəbi mətnlərdə sərbəst tərcümə, məncə, qeyri-məqbul, yolverilməzdir. “Cahan”dakı bir çox digər çevirmələrdə olduğu kimi, “Roman texnikası”nda sətirlər hələ fikri çəkirsə də, – intonasion yayğınlığımı, bəzi yerlərdə sintaksis dolaşığımı, bəlkə də hansısa başqa məqamlar, – mətləbin bütövlüyünə dilimizdə yetməyə çətinlik törədir, təxminilik budur.

 Yenə stratejiyə dönək: “Şəhriyar” qəzetinin son saylarından birində (27 noyabr 1997) “Cahan” haqqında ötəri, lakin tutarlı bir müşahidəyə rast gəldım: “Cahan”ın isə ədəbiyyatdan çox ədəbiyyat fəlsəfəsinə və “ədəbiyyat texnikası”na diqqət yetirməsi… çox maraqlı bir hadisədir” (Aydın Əbilov), hərçənd izah istəyir. Nədədir bu “fəlsəfə”? Bura qədərki informasion da müəyyən qədər kökdən xəbər versə də, təsəvvürlərdə eklektik məqama da yer var; bunca müxtəlif mətnlərin yanaşılığı nədəndir? Əvvəlcə problematikaya daha yaxından varmaq lazım gəlir. Cızdığımız çağdaş kontekstə əlavə: Şərq-Qərb münasibətləri – “Əbül-Kəlam Azad. Şərqdə və Qərbdə insan konsepsiyası və təhsil məsələsi”, “Antonen Arto, Şərq teatrı və Qərb teatrı” (çev. M.Əhmədoğlu), “Kazım Əzimov, Şərq və Qərb: fəlsəfə və sənət arasında əlaqələr” – aktuallıq kimi. Bu zaman, habelə: – “Oktavio Pas, Müasir ədəbiyyatın xəstəliyi” (çev. M.Rzabəyli), “Frans Poppenheym. Texnika və yadlaşma” (çev. M.Sevda), – Qərb düşünərlərinin “xəstəlik”, “tənəzzül”, “yadlaşma”, “postmodern boşluqları”ndan bəhs açmasına müqabil, məhz İslam hikməti və maarifçiliyi irəli çəkilir: “Abbas Qaimməqami – Qur`an, insan və cahan” (çev. N.Rəhimov), “Seyid Hüseyn Nəsr, İslam mədəniyyətinin qaynaqları” (çev. M.Məhəmmədi), “Baş redaktordan, Ağıldan ürəyə doğru”, “Seyid Əliəkbər Ocaqnəjad – İslam, elm və təhsil” və “İslamda uşaq tərbiyəsi”, “Misbah Yəzdi, Qur`anda əxlaqi təmizlik və mə`nəvi kamillik məsələsi” “Möhsün Qiraəti, İslamda ictimai ədalət məsələsi” (hər ikisini M.Gülnarə çevirmişdir) “P.Aylı, Əbülhüseyn Məsudi və onun tənqidi metodu…” İndi biz bu fonda milli mədəniyyətimizin müxtəlif dövrlərindən əks-səda verən ədəbi notları seçə bilərik: “Nizami Cəfərov, Bir daha Füzulinin dili haqqında”, “Səadət Şıxıyeva, Orta əsrlər ədəbiyyatında “eşq” anlayışı”, “Rizvan Qarabağlı, Azərbaycan memarlığı: dünən, bu gün, sabah”, “Aydın Talıbzadə, Güzgü və kölgə”, “Şamil Vəliyev, Əli bəy Hüseynzadənin dinə münasibəti”, “Səyyad Bayramov, Kino və təsviri sənət”, “Vaqif Yusifli, Azərbaycan romanı”, “Məsiağa Məhəmmədi, Şəhriyar və dövrümüz”…

Bütövlükdə “Cahan”ın yeritdiyi xətt, gördüyü işin şərhini kifayət bilib, nöqtə qoymaq, buradaca jurnalın sorğusuna cavab, tənqidə adlamaq olardı: – nöqsanlar isə hər bir təzə iş kimi burada da az deyil. Məsələn, oxucudan soruşsaq əgər, bu qədər ki, əcnəbi müəlliflərin jurnalda əsərlərini oxuyur, kimliyindən, hansı xalqa mənsub olmasından xəbərlidirmi heç? Əvəzinə əlbət ki, “Cahan” cavab verəsidir. Belə ki, təkmil saydığımız 3-cü saya baxdıq: – təqdim olunmuş 21 xarici müəllifdən yalnız 6-sı haqqında az və ya çox məlumat verilir. Hələ zəngin və tutumlu mətnlərdə nə qədər özgə adlar sadalandığını demirik. Hərçənd bəzi yazıların sonunda dolğun şərhlər varsa da, digərlərində olması olmamasına tən; yəni sitatların alındığı mənbələrin quruca siyahısı heç nə demir əslində, üçüncülərdə isə heç bu da yoxdur. Üstəlik, ”Cahan”, vur-tut, iki-üç tarixi çıxmaqla çevirmələrin orijinalının nə haçan ərsəyə gəldiyini, nə də hansı dildə olduğunu göstərməyi lazım bilir. Əlbəttə, mənə məlumdur ki (yəni yazılar bunu deyir), jurnal üzünü elitar oxucuya tutub. Amma axı, – buradaca əlavənin yeridir, – eyni ünvandan, eyni prinsiplərlə sözsüz ki, daha sadə, populyar şərhdə, məhz kütləvi auditoriya üçün çıxan həftəlik “Şəhriyar” qəzetində də məsələ bu cürdür. Bax buna görə “tənqid” əvəzinə şərt kəsdik: “tənqid etmək olardı…” Üçüncü sayda daha bir məqalə var: “Abutalıb Məmmədov, İslam mədəniyyətində zaman anlamı”. Məqalə özü konkret zamanlı olub, kütləvi səciyyə daşıyır; problemi Orta əsrlər materiallarında araşdırır. Amma bütövlükdə problematikanı da aktuallandırır. “Zamansızlıq” strateji kimi: mətnlərin nə zaman, harada, hansı dildə, necə yaranması onun mənası, məğzi, həqiqəti – əbədi dəyərlər qarşısında əhəmiyyətsizləşir, arxa plana keçir. Oxucu sanki mətnlərin həqiqəti ilə təkbətək, üz-üzə, göz-gözə durur, mücərrədlik dəryasında ləl-bilik axtarmalı olur. O birdən-birə açılmış boşluqlar önündə axıb-gələn informasiya bolluğuna tablaya, hər növ mənəvi-intellektual, sosial-psixoloji həmlələri dəf edə bilərmi, biləcəkmi?..

  Başqa bir məqam. Söhbət əsnasında adının çəkilməsini istəməyən köhnə ədiblərdən birisi “Cahan”ın gördüyü işin sanbalını danmadan ondan xoşlanmadığını söylədi: – “Sanki onlar bizi öyrətməyə çalışırlar…” Əlbəttə, bəzi kəmfürsətlər sayaq “onlar” kəlməsinə məna verib, tezcə özgələşdirməyə can atmayaq. Yaşadığımız əsrin, zamanın biliklərindən heç də özümüzü xali saymayan biz “köhnələr”, buradaca – boşluğun arxasından çıxıb, ətrafa “dərs verməyə” çalışan “təzə gəncliyi” də eləcə: “onlar” deyə kənarlaşdırmağa meylliyik. “Cahan”ı isə əksərən “bizim gənclik” araya-ərsəyə gətirir. Habelə, – jurnalın səhifələrinə qayıdaq, – ədəbi sabahı şübhə doğurmayan gənclərdən Bayram Əvəzoğlunun “Bəşəri faciə”, Əsəd Cahangirovun “Babil qülləsi”, Nizaməddin Mustafanın “Şeytan qulluğundan tanrı dərgahına” yazıları mənə bu dəfə imkanlarından çox aşağı göründü, məhz biliyin üst qatından gəldiyinə görə; araşdırmaya deyil, məlumatlara dayanıb, təbii, onu özgələşdirdiyinə görə…

 Ən nəhayət, cari boşluqlar arxasından ədəbi məkana “dünya”nın – “Cahan”ın gəlişini yalnız alqışlamaq qalır; amma çıldırmadan, həssaslıqla, unutmayaraq ki, o, bizimlə, bizim dildə danışmağa səy qılır.

  Ədəbiyyat qəzeti”, 31 dekabr 1997

جاهان درگیسی حمید هئریسچی‌نین باخیشیندا

آذربایجان ادبیاتینا، مدنیتینه اؤته‌­ری نظر یئتیرسک چوخ تئز بیر زاماندا بیر نتیجه­‌یه گله بیله­‌ریک: مدنیتیمیزده، سیاستیمیزده، تفککوروموزده میللی­لیک حددن آرتیق چوخ­دور. نه چاتیشمیر بیزده؟ آداخلی­بازلیغا گلمیش مشدی عیباد کیمی بوتون علم، صنعت، سیاست نماینده­‌لریمیز دیققت‌له گوزگوده اؤز تورشوموش، حددن آرتیق میللی صیفت­‌لرینه باخیر، گلدیک­لری دهشتلی نتیجه­‌نی کیمسه­‌یه، حتتا اؤزلرینه بئله دئمکدن چیکنیرلر. بشری­‌لیک ـ بیزده چاتیشمایان جهت بودور… هئچ کیم بونو اعتیراف ائتمک غئیرتینده دئییل. قیساسی، بونو اعتیراف ائتمه­‌دیکجه بیز هامیمیز مشدی عیباد اولاراق قالاجاغیق.

منجه مدنیتیمیزی، سیاستیمیزی، قیسا دئسه­‌ک، هر بیریمیزی فولک­‌آرت قهرمانینا، مشدی عیبادا چئویرن بو عامیلین آنا نووه­‌سی آلت شعوروموزدا یاتیر. اونون آچیق شکیلده تفککوروموزه غالیب گلمه­‌یی اوستاد شاعیر شهریارین حیدر بابایا سلام پوئماسی ایله باغلی­دیر. سید جعفر پیشه­‌وری سیاسیتده میللی قوروجولوق ایش­‌لرینه باشلادیغی کیمی شهریار دا شعر صنعتینده میللی آذربایجان ادبیاتینی قوراراق اسکی فولکلوروموزو ایدئولوگییا سویه‌­سینه قالدیرماق ایسته­‌دی. و سون نتیجه‌­ده باکی ادبی محیطینه اؤز ایدئولوگییاسینی آشیلادی.

منجه آرتیق بو دؤورون سونو گلمیشدی. بیز صنعتده آرتیق میللییی دئییل بشری­لییی، تبلیغ ائتمه‌­لییک. 50 ایل اؤنجه اولدوغو کیمی، بو یئنی ایدئولوگییانی آذربایجانا باکی دئییل، یئنه ده تبریز وئره‌­جک. ایواز طاهانین اوخوجولارا تقدیم ائتدیی«من بئله دوشونورم» اثری، منجه بو عامیلین ایلک قارانقوش­‌لاریندان­دیر. شرطی اولاراق همین اثره «حیدربابایا ساغ اول [خداحافظ]» آدینی وئره‌­ردیم. من ایواز طاهانی اون ایل اؤنجه تانیمیشام. «جاهان» آدلی بیر درگی بوراخاراق دونیا ادبیاتی‌نین ان آپاریجی فلسفی نظریه­‌لرینی ترجومه ائده‌­رک آذربایجان اوخوجوسونا تبلیغ ائدیردی. دیققت ائدین، درگی­‌نین آدی «وطن» دئییل، محض «جاهان» ایدی. ایواز طاها بونونلا ایدئولوگییامیزدا کؤکلو دییشیک­لیک آپارماق، میللی­لییی بشری­‌لیک‌­له زنگینلشدیرمک ایسته‌­ییردی.

ایواز طاهانین اثری، منجه باخ بونلارا کؤکله‌­نیب. موللیف جاهانی، بشری­‌لییی آذربایجان ادبیاتی­نین ایدئولوگییاسینا گتیرمک ایسته‌­ییر. ایسته­‌ییر کی، مشدی عیباد گوزگویه باخیب اوردا اؤزونو تانیسین و گؤرسون کی، آرتیق نوروز بایرام‌­لاری‌نین‌ کوساسی کیمی کئچل­‌دیر. کوسانی ایسه همیشه پایینی وئریب یولا سالماق لازیم‌دیر. ایواز بَی بو ایشده سنه اوغورلار!