شاعير کيمينله دانيشير؟
ياتيريمين، ايلنجهنين، نيهيليزمين آت گزديردييي زمانهده شعر سون ديرهنيش سنگري دئييلسه قورتولوش قارانقوشودور. گوٍج Police بوتون فردلري اوخشار گؤرکمده گؤرمک ايستهيير. گوٍج قورولوشلاري قوندارما کيمليکلري اينسانا يوٍکلهمهيه چاليشيرکن، شعره سيغينماق اؤزگوٍرلويه وارماقدير. توپلومون عئينيلشديريجي ائتکيسيندن قيراغا چکيلمکدير. اينانميرسينيز ليريکايا باخين!
تئودور آدورنو وسوسه ائدير کي، بونلاري دئييم:[1] «شاعير، ليريک شعرده ماهني اوخوياراق، دينلهييجيلريندن اوز چئويرير. ائله گؤسترمک ايستهيير کي، اؤزويله دانيشير، يا دا باشقاسيلا دردلشير: چئورهنين روحو ايله، ايلهام تانريجيغي ايله، ايچکين آرخاداشلا، سئوگيليسي ايله، تانرييلا، گؤودهلشميش [تَجَسُّد تاپميش] بير تجريدله». بلکه ده دوْغال بير نسنه ايله، بالاجا اوغلانين چوبوقلارينا دؤزهن ائششکله؛ «اؤز كاساجيغيندا گيزلهنيب، گؤزه گؤرونمهين اريك چيچهيي» ايله؛ «يالقيز كومانين ديرهييني تاكـ تاراك دؤين آغاجدلن»له.
ايمان دنيزيني شعر چالخالاياجاق
ماتيو آرنولد شعرين گلهجک جلاليندان دانيشير. شعر گلهجکده عظمته مينهجک، زيروهلرده داياناجاق. تمتراقلي ديل و يوٍکسک قوْنو، شعرين گئرچک وظيفهسيني اونا باغيشلاياجاق. بو, ديني گؤرهودير. دين بير زامانلار اينسان ياشامينين تئراژيک قاتلارينا قاتلاشيردي. ايندي "ايمان دنيزي"[2] چالخانتيدان دوشوب. اؤلو دورغونلوق يارانيب. دين دهيرلري اؤرتوک آلتيندا قاليب. بئله بير آندا شعر، اينسانين معنوي ياشاميني جانلانديرا بيلر، دنيزي يئنيدن چالخالانديرا بيلر.[3]
[1] وسوسه، يئرينه يئتيرهجهييميز عؤهدهليکدن بيزي آزديرير. ندهنسه اخلاقي مسئوليت مني ليريکايا [تغزّله] گؤزيومماغا چاغيرير، آمما آدورنو رومانتيکاني قوربانليق وئرمکله ليريکاني قورتارماق، اؤزگوٍرلويو ساغلاماغا بِِيزي وسوسه ائدير.
[2] "ايمان دنيزي" آرنولدون "يارغيج ساحيلي" شعريندن آلينيب. آللاهسيز تئولوگ "دان کيوپئت" اوخشار مؤوضوعدا يازديغي ماراقلي کيتابا بو باشليغي سئچيب.
[3] آدليم تنقيدچيلر، ليوْنئل تريلينگ و هاروْلد بلوُم بو ادعايا قارشي چيخيرلار. باخ:
Lionel Trilling and Harold bloom, Victorian Prose and Poetry, (New York, Oxford University press,1973)
"آنجاق شعر؛ بيرآز دا سئوگي، دوشونجه و سياست" باشلیقلی کیتابدان



