جلالالدين قونوي و آنه ماري شيمئل
ایواز طاها
آذربايجانين دوشونجه و ادبيات تاريخينده جلالالدين محمد مؤولوينین داغی بویدا وارلیغی بوسبوتون اونودولموشدو. بونون باشلیجا سببی كومونيزم دؤنمي مؤولوي ياراديجيليغينين سوسياليزم رئاليزمي ايله اويوشمايان اؤزهللییی اولموشدو. باخماياراق كي، مؤولوي شرق عالمينده او قدهر يوكسكلیکلرده دايانير كي، اونون اثرلريندن يان كئچمك هانسيسا اویغارلیغین [تمدنون] عرفاني يوخسوللوغونا گتيريب چيخارا بيلر. اوستهليك، بعضي تانيقلارا گؤره، مؤولوي تورك سويلو اولموش، توركجه غزللر اؤزوندن ياديگار قويموشدو. هر حالدا بيزيم سايمامازليغيميزين سونوجوندا يارانميش اونوتقانليق اوچورومونو خانيم آنه ماري شيمئل دولدورموشدو.
آنه ماري شيمئل عرفان آراشديريجيسي و بؤيوك مؤولويشوناس گؤركملي و تانينميش بير آلمان شرقشوناس ايدي. شيمئل 1912- جي ايل آلمانيانين ارفورت شهرينده دونيايا گؤز آچدي و اؤز تحصيليني توپلوم بیلیمی [سوسييولگييا] و ایلاهيات اوزره بيتيردي. سونرا او عرفانلا دريندن ماراقلانديغيندان شرق ديللريني اؤيرنمهيه قاتلاشدي. اونون كيتابلاري ايچينده تورك، عرب، فارس، اوردو و هيند ديللريندن بير باشا چئويرمهلر گؤروروك.
باشقا شرقسوناسلارين باخیشینا رغمن، شيمئلين فيكرينجه اسلامين اوزهيي احكام و فقهده دئييل، عرفاندا يئرلهشير.
دئمك اولار كي، شيمئل بوتون یاشامینی جلال محمد رومينين اثرلريني آراشديرماغا صرف ائديب، بير چوخ اثرلريني آلمان ديلينه چئويرميشدي. شیملین «جلالالدين محمد رومينين اوبراز [تصوير] ديلي» باشليقلي كيتابی، آلمان ديلينده ان گؤزل چئويرمهلردن بيري ساييلير. 2003- جي ايلده دونياسيني دَييشميش شيمئل، مؤولانايا باغلي يوزلرله مقالهنين موللیفي و نئچه¬نئچه كيتابلارين ياراديجيسيدير.



